Değer artış kazancı vergisi nasıl hesaplanır?
Evin alış ve satış ayını, alış ve satış fiyatını, ev kredili alındıysa ödenen faizi girmeniz yeterli. Araç alış bedelini Yİ-ÜFE ile bugüne taşır, satış kazancından yılın istisnasını, tapu harcını ve faizi düşer; kalan matrahın vergisini satış yılının gelir vergisi dilimlerine göre hesaplar.
Değer artış kazancı vergisi, bedel ödeyerek edindiğiniz bir taşınmazı edinimden itibaren beş yıl dolmadan sattığınızda doğan kazançtan alınan gelir vergisidir. Dayanağı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesidir; kazancın nasıl hesaplanacağını mükerrer 81. madde düzenler.
Ev satışında vergi kimlere çıkar?
Vergi üç koşul birlikte varsa çıkar: ev bedelle (satın alarak) edinilmiş olmalı, edinimden itibaren beş yıl dolmadan satılmış olmalı ve satıştan istisna tutarını aşan bir kazanç elde edilmiş olmalı.
- Miras ya da bağışla gelen ev: Ne zaman satılırsa satılsın değer artış kazancı doğmaz, beyanname verilmez. Kanun "ivazsız olarak iktisap edilenler"i kapsam dışında tutar.
- Beş yılı dolduran ev: Tapudaki edinim tarihinden itibaren beş yıl geçtikten sonra yapılan satışın kazancı vergilendirilmez.
- Sürekli alım-satım: Ev alıp satmayı iş hâline getirenlerin kazancı değer artışı değil, ticari kazanç sayılır; bu araç o durumu hesaplamaz.
Beş yıllık süre tapu tescil tarihinden başlar. Kat karşılığı inşaatta, kooperatif konutunda ya da hisse alımlarında başlangıç tarihi farklı olabilir; böyle durumlarda vergi dairesine ya da bir mali müşavire danışın.
Formül
Hesap dört adımda yapılır:
- Endekslenmiş alış bedeli: Satıştan önceki ayın Yİ-ÜFE'si, alıştan önceki ayın Yİ-ÜFE'sine göre %10 ya da daha fazla artmışsa alış bedeli aynı oranda artırılır. Artış %10'un altındaysa alış bedeli olduğu gibi kullanılır.
- Kazanç: Satış bedeli − endekslenmiş alış bedeli
- Matrah: Kazanç − satış yılının istisna tutarı − tapu harcı (satıcı payı, satış bedelinin %2'si) − ev için ödenen kredi faizi
- Vergi: Matraha satış yılının gelir vergisi tarifesi uygulanır, yıllık beyannamenin damga vergisi eklenir.
Endeksleme enflasyonun yarattığı görünür kazancı ayıklar. Yüksek enflasyon dönemlerinde alış bedeli birkaç katına çıkabildiği için gerçek kazanç çoğu zaman satış ve alış fiyatı farkından çok daha küçük kalır. Endeks değerlerini enflasyon hesaplama aracında da görebilirsiniz.
Örnek hesaplama
01.01.2022'de 500.000 TL'ye alınan ev, kredi kullanılmadan 01.01.2026'da 4.000.000 TL'ye satılırsa (elde tutma süresi 4 yıl, vergi doğar):
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Yİ-ÜFE: Aralık 2021 → Aralık 2025 | 1.022,25 → 4.783,04 (%367,9 artış) |
| Endekslenmiş alış fiyatı | 2.339.466,86 TL |
| İstisna öncesi kazanç | 1.660.533,14 TL |
| 2026 istisnası | 150.000,00 TL |
| Tapu harcı (4.000.000 × %2) | 80.000,00 TL |
| Vergiye tabi tutar (matrah) | 1.430.533,14 TL |
| Gelir vergisi | 383.186,60 TL |
| Beyanname damga vergisi | 1.189,50 TL |
| Ödenecek vergi | 384.376,10 TL |
Satış ve alış fiyatı arasındaki fark 3,5 milyon TL olsa da vergiye tabi kazanç 1,43 milyon TL'de kalıyor; endeksleme kazancın yarısından fazlasını vergi dışında bırakıyor. Aynı ev 01.01.2027'den sonra satılsaydı beş yıl dolacağı için hiç vergi çıkmayacaktı.
2026 istisna tutarı ve vergi dilimleri
2026'da yapılan satışlarda değer artış kazancının 150.000 TL'si vergiden istisnadır. Tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2026 tutarı 332 sıra numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 31.12.2025'te Resmî Gazete'de yayımlandı.
| Satış yılı | İstisna tutarı |
|---|---|
| 2026 | 150.000 TL |
| 2025 | 120.000 TL |
| 2024 | 87.000 TL |
Matraha ücret dışı gelirlere uygulanan tarife uygulanır. 2026 dilimleri:
| Gelir dilimi | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 |
| 190.000 – 400.000 TL | %20 |
| 400.000 – 1.000.000 TL | %27 |
| 1.000.000 – 5.300.000 TL | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
Tarife artan oranlıdır: her dilimin oranı yalnızca o dilime düşen kısma uygulanır. Araç sonuçta hangi dilimden ne kadar vergi çıktığını tablo olarak gösterir.
Beyanname ne zaman verilir, vergi ne zaman ödenir?
Satışı izleyen yılın 1–31 Mart döneminde yıllık gelir vergisi beyannamesi verilir; 2026'daki satış için beyan dönemi Mart 2027'dir. Beyanname GİB'in Hazır Beyan Sistemi (hazirbeyan.gib.gov.tr) üzerinden e-Devlet şifresiyle verilebilir. Vergi Mart ve Temmuz aylarında iki eşit taksitle ödenir.
Kazancınız istisna tutarının altında kalıyorsa ve beyan edeceğiniz başka geliriniz yoksa beyanname vermezsiniz. Kira gibi beyan edilen başka bir geliriniz varsa istisnayı aşan kazanç onunla birlikte beyan edilir ve matrahlar toplandığı için vergi daha üst dilimden çıkabilir. Araç kazancı tek gelir olarak hesaplar.
Dikkat edilecekler
- Tapudaki bedel önemli. Hesap alış ve satışta gerçekten ödenen bedelle yapılır. Tapuda düşük bedel gösterilmesi vergi incelemesinde cezaya yol açabilir.
- Kredi faizi maliyete eklenir. Evi konut kredisiyle aldıysanız satışa kadar ödediğiniz faiz, gelir idaresinin özelgelerinde maliyet bedeline eklenebilecek gider olarak kabul ediliyor. Anapara taksitlerini değil, yalnızca faizi girin. Kredi maliyetini konut kredisi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
- Endeks henüz açıklanmadıysa. Gelecekteki bir satışı hesaplarken satıştan önceki ayın Yİ-ÜFE'si açıklanmamışsa araç son açıklanan ayı kullanır ve bunu notla belirtir. Endeks yükseldikçe vergi azalır; kesin hesap için verinin açıklanmasını bekleyin.
- Kesin tutarı beyanname belirler. Araç planlama içindir; hisseli, kat karşılığı ya da ticari nitelikli satışlarda bir mali müşavirle çalışın.
Sık sorulan sorular
Ev satışında 5 yıl muafiyeti kalktı mı?
Hayır. 2026 itibarıyla bedelle edinilen konutun edinimden itibaren beş yıl dolduktan sonra satılmasından doğan kazanç vergilendirilmiyor. Beş yıl dolmadan yapılan satışlarda ise istisnayı aşan kazanç beyan edilir.
2026 değer artış kazancı istisnası ne kadar?
150.000 TL. Bu tutara kadar olan kazanç vergiden istisnadır; tutarı aşan kazanç beyan edilir. İstisna 2025'te 120.000 TL, 2024'te 87.000 TL idi.
Mirasla kalan ev satılırsa vergi çıkar mı?
Hayır. Miras ya da bağış yoluyla edinilen taşınmazın satışı değer artış kazancı vergisine tabi değildir ve beyanname gerektirmez. Mirasçılardan birinin diğerinin payını satın alması ise bedelli edinimdir; o pay için beş yıllık süre ayrıca işler.
Değer artış kazancı vergisi oranı yüzde kaç?
Sabit bir oran yoktur. Matraha gelir vergisi tarifesi uygulanır; 2026'da oran 190.000 TL'ye kadar %15'ten başlar, 5.300.000 TL'yi aşan kısımda %40'a çıkar.
Endeksleme hangi aylara göre yapılır?
Evin alındığı aydan önceki ayın ve satıldığı aydan önceki ayın Yİ-ÜFE değerleri karşılaştırılır. Artış %10 ya da daha fazlaysa alış bedeli aynı oranda artırılır; daha azsa alış bedeli değiştirilmez.
Değer artış kazancı beyannamesi ne zaman verilir?
Satışı izleyen yılın Mart ayında, 1–31 Mart arasında verilir. Vergi Mart ve Temmuz aylarında iki taksitle ödenir. Beyanname Hazır Beyan Sistemi'nden internet üzerinden verilebilir.
