Kredi erken kapatma cezası nasıl hesaplanır?
Kredi türünü seçin, bankanın size bildirdiği kapama tutarını ve kalan taksit sayısını girin; araç, bankanın isteyebileceği en yüksek erken kapatma cezasını hemen gösterir. Aylık faiz oranını da girerseniz, krediyi kapatarak ödemekten kurtulacağınız tahmini faiz ve vergi tutarını ve cezadan sonra kalan net kazancınızı görürsünüz.
Günlük dilde "erken kapatma cezası" denen tutarın kanundaki adı konut kredisinde erken ödeme tazminatı, ticari kredide erken ödeme ücretidir. İhtiyaç ve taşıt kredisi gibi tüketici kredilerinde ise böyle bir kalem yoktur. Kural, kredinin türüne, faizin sabit ya da değişken olmasına ve kalan vadeye göre değişir.
Hangi kredide ne kadar ceza alınabilir?
Kısaca, bankanın isteyebileceği en yüksek oranlar şöyledir (oran, erken ödenen tutara uygulanır):
| Kredi türü | Azami oran | Dayanak |
|---|---|---|
| İhtiyaç, taşıt (tüketici kredisi) | Alınamaz | 6502 sayılı Kanun md. 27, TCMB Tebliğ 2020/7 md. 10 |
| Konut, değişken faiz | Alınamaz | 6502 sayılı Kanun md. 37 |
| Konut, sabit faiz, kalan vade 36 ay ve altı | %1 | 6502 sayılı Kanun md. 37 |
| Konut, sabit faiz, kalan vade 36 aydan uzun | %2 | 6502 sayılı Kanun md. 37 |
| Ticari, TL, sabit faiz (1 Temmuz 2024 ve sonrası) | Yıllık bileşik faiz × %5 + kalan ağırlıklı ortalama vade (ay) × %0,20 | TCMB Tebliğ 2020/4 md. 11 |
| Ticari, değişken faiz (1 Temmuz 2024 ve sonrası) | %2 | TCMB Tebliğ 2020/4 md. 11 |
| Ticari, TL (1 Mart 2021 – 30 Haziran 2024) | Kalan vade 24 ay ve altı %2; üzerindeki her yıl için +1 puan | TCMB uygulama talimatı |
| Ticari, TL (1 Mart 2021 öncesi) | Kalan vade 24 ay ve altı %1, üzeri %2 | TCMB uygulama talimatı |
Ceza, gerekli faiz indirimi yapıldıktan sonra bankaya ödenen kapama tutarı üzerinden hesaplanır. Yani önce gelecek aylara ait faiz ve vergiler düşülür, oran kalan tutara uygulanır.
Konut kredisinde erken ödeme tazminatı
Sabit faizli konut kredisinde banka, sözleşmede yer vermişse tazminat isteyebilir. Kalan vadesi 36 ayı aşmayan kredilerde tazminat erken ödenen tutarın %1'ini, 36 ayı aşanlarda %2'sini geçemez. Kalan vade tam 36 ay ise oran %1'dir. Ayrıca Merkez Bankası düzenlemesine göre tazminat, erken ödemeyle yapılacak faiz indiriminden fazla olamaz. Bu sınır ancak son birkaç taksitte ve düşük faizde devreye girer; araç faiz oranını girdiğinizde bunu da kontrol eder. Değişken faizli konut kredisinde hiçbir koşulda tazminat istenemez.
Örnek: 800.000 TL kapama tutarı olan sabit faizli bir konut kredisinde kalan vade 24 ya da 36 ay ise en fazla 8.000 TL, 37 ay ya da daha uzunsa en fazla 16.000 TL tazminat ödenir.
| Kalan vade | Azami tazminat | Tahmini faiz tasarrufu (aylık %2,5) | Net kazanç |
|---|---|---|---|
| 24 ay | 8.000,00 TL | 273.526,15 TL | 265.526,15 TL |
| 36 ay | 8.000,00 TL | 422.605,41 TL | 414.605,41 TL |
| 90 ay | 16.000,00 TL | 1.218.742,43 TL | 1.202.742,43 TL |
Görüldüğü gibi tazminat, krediyi kapatarak ödemekten kurtulduğunuz faizin yanında çoğu zaman küçük kalır. Konut kredisinin taksitlerini ve toplam maliyetini konut kredisi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
İhtiyaç ve taşıt kredisinde ceza var mı?
Hayır. Tüketici kredilerinde borcun bir kısmını ya da tamamını erken ödediğinizde banka, gelecek aylara ait faiz ve diğer maliyetlerden indirim yapmak zorundadır. Merkez Bankası tebliği de tüketici kredilerinde tahsis ücreti dışında hiçbir ad altında ücret alınamayacağını söyler; bu nedenle erken kapatma için ceza istenemez.
Örneğin kapama tutarı 150.000 TL, kalan vadesi 18 ay ve aylık faizi %3,5 olan bir ihtiyaç kredisini kapattığınızda ceza ödemezsiniz ve yaklaşık 72.925 TL faiz, KKDF ve BSMV ödemekten kurtulursunuz. Taksitlerinizi ihtiyaç kredisi hesaplama aracıyla yeniden hesaplayabilirsiniz.
Ticari kredide erken ödeme ücreti nasıl hesaplanır?
Ticari kredide kural, kredinin kullandırıldığı tarihe bağlıdır. 1 Temmuz 2024 ve sonrasında kullandırılan sabit faizli Türk lirası kredilerde azami ücret oranı iki parçanın toplamıdır: kredinin yıllık bileşik faizinin %5'i ve kalan taksitlerin tutarlarıyla ağırlıklandırılmış ortalama vadesinin (ay) %0,20'si. Sonuç virgülden sonra iki haneye yuvarlanır.
Örnek: aylık %3 sabit faizli, kalan 12 eşit taksiti olan ve ilk taksitine 30 gün kalan ticari kredi.
- Yıllık bileşik faiz: (1,03)¹² − 1 = %42,58; bunun %5'i %2,13
- Kalan ağırlıklı ortalama vade: 6,5 ay; bunun %0,20'si %1,30
- Azami ücret oranı: %3,43; 1.000.000 TL kapama tutarında en fazla 34.300 TL
Aynı kredinin kalan vadesi 36 ay olsaydı oran %5,83'e, ücret 58.300 TL'ye çıkardı. Değişken faizli kredilerde oran %2'dir. Bu kurallar kredinin tamamı kapatılırken geçerlidir; kısmi erken ödemede banka talebi kabul etmek zorunda değildir ve ücret taraflar arasında serbestçe belirlenir. Döviz ve dövize endeksli kredilerde ise farklı oranlar uygulanır.
Krediyi erken kapatmak mantıklı mı?
Çoğu durumda evet, çünkü kalan faiz, cezadan kat kat fazladır. Karar verirken şunlara bakın:
- Paranın alternatif getirisi: Kapama için kullanacağınız birikim, kredinin faizinden daha yüksek bir getiri sağlıyorsa beklemek daha kârlı olabilir.
- Daha ucuz krediyle kapatma: Faizler düştüyse borcu daha düşük faizli bir krediyle kapatmak da seçenektir; ancak yeni kredinin dosya masrafını hesaba katın (kredi dosya masrafı hesaplama). Karşılaştırmayı kredi yapılandırma hesaplama aracıyla yapabilirsiniz.
- Kredi notu: Borçlarınızı düzenli ödemeniz kredi notunuzu destekler; kapama sonrasında güncel durumunuzu Kredi Güven Raporu sayfamızdan takip edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Konut kredisini erken kapatınca ne kadar ceza ödenir?
Sabit faizli konut kredisinde, sözleşmede yer alıyorsa, kalan vade 36 ay ve altındaysa erken ödenen tutarın en fazla %1'i, daha uzunsa en fazla %2'si ödenir. Değişken faizli konut kredisinde tazminat istenemez.
İhtiyaç kredisini erken kapatırsam ceza öder miyim?
Hayır. İhtiyaç ve taşıt kredisi gibi tüketici kredilerinde erken ödeme için ceza ya da ücret alınamaz; banka kalan faiz ve maliyetlerden indirim yapmak zorundadır.
Kalan vade tam 36 ay ise oran %1 mi, %2 mi?
%1. Kanun, kalan vadesi 36 ayı aşmayan kredilerde %1, aşan kredilerde %2 sınırı koyar; tam 36 ay "aşmayan" gruba girer.
Kısmi erken ödemede de tazminat alınır mı?
Konut kredisinde evet; bir ya da birkaç taksiti erken ödediğinizde de aynı oranlar erken ödenen tutara uygulanabilir. Ticari kredide ise kısmi erken ödemenin ücreti banka ile serbestçe belirlenir.
Ticari kredide erken kapama ücreti nasıl hesaplanır?
1 Temmuz 2024 ve sonrası kullandırılan sabit faizli TL kredilerde oran, yıllık bileşik faizin %5'i ile kalan ağırlıklı ortalama vadenin (ay) %0,20'sinin toplamıdır. Değişken faizli kredide %2'dir; daha eski kredilerde kalan vadeye bağlı sabit oranlar uygulanır.