KDV nasıl hesaplanır?
Tutarı yazın, bu tutarın KDV dahil mi hariç mi olduğunu ve KDV oranını seçin. Araç KDV tutarını, KDV hariç fiyatı (matrah) ve KDV dahil fiyatı aynı anda gösterir; böylece faturadaki rakamları birbirinden çıkarabilir ya da bir teklife KDV ekleyebilirsiniz.
Katma değer vergisi (KDV), mal ve hizmet satışlarında satış bedeline eklenen ve son tüketicinin ödediği bir vergidir. Oranlar 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 28. maddesine dayanır ve Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. 10 Temmuz 2023'ten bu yana genel oran %20, indirimli oranlar %10 ve %1'dir.
KDV oranları
| Oran | Hangi teslimlerde |
|---|---|
| %20 | Genel oran; listelerde sayılmayan bütün mal ve hizmetler |
| %10 | 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki (II) sayılı listedeki mal ve hizmetler |
| %1 | Aynı kararın eki (I) sayılı listedeki mal ve hizmetler |
Genel oran %18'den %20'ye, %8'lik indirimli oran %10'a 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile çıkarıldı (Resmî Gazete 07.07.2023). %1 oranı değişmedi. Bir ürünün hangi orana tabi olduğunu faturadan ya da Gelir İdaresi'nin KDV oran listelerinden kontrol edin; aynı ürün grubunda bile alt kalemler farklı oranlarda olabilir.
Formül
KDV hariç tutar biliniyorsa:
- KDV = KDV hariç tutar × oran
- KDV dahil tutar = KDV hariç tutar × (1 + oran)
KDV dahil tutar biliniyorsa (iç yüzde hesabı):
- KDV hariç tutar = KDV dahil tutar ÷ (1 + oran)
- KDV = KDV dahil tutar − KDV hariç tutar
Sık yapılan hata, KDV dahil tutardan KDV'yi bulmak için tutarı doğrudan oranla çarpmaktır. 12.000 TL'lik KDV dahil fiyatın %20'si 2.400 TL eder; oysa içindeki KDV 2.000 TL'dir. Dahil tutardan doğru KDV, tutarı 1,20'ye bölüp matrahı bulduktan sonra çıkar.
Örnek hesaplama
| Tutar | Durum | Oran | KDV hariç | KDV | KDV dahil |
|---|---|---|---|---|---|
| 10.000 TL | Hariç | %20 | 10.000,00 TL | 2.000,00 TL | 12.000,00 TL |
| 12.000 TL | Dahil | %20 | 10.000,00 TL | 2.000,00 TL | 12.000,00 TL |
| 5.000 TL | Hariç | %10 | 5.000,00 TL | 500,00 TL | 5.500,00 TL |
| 1.010 TL | Dahil | %1 | 1.000,00 TL | 10,00 TL | 1.010,00 TL |
%20 oranlı bir üründe KDV, KDV dahil fiyatın %16,67'sini oluşturur (2.000 ÷ 12.000). %10 oranında bu pay %9,09, %1 oranında %0,99'dur.
KDV dahil mi, hariç mi?
Tüketiciye yapılan satışlarda etiket ve raf fiyatları KDV dahildir. İşletmeler arası tekliflerde, toptan fiyat listelerinde ve hizmet sözleşmelerinde ise fiyatlar çoğunlukla "+KDV" yazılır. Bir teklifi karşılaştırırken iki fiyatı aynı temele getirin: biri KDV dahil, diğeri hariçse aradaki fark %20'ye kadar çıkabilir.
Taksitli alışverişte ya da krediyle yapılan büyük alımlarda (araç, beyaz eşya) KDV dahil toplam bedeli esas alın; taksit tutarını kredi hesaplama ya da kart taksitleri için işlem taksitlendirme aracıyla görebilirsiniz.
İşletmeler için KDV'nin işleyişi
İşletmeler satışlarında topladıkları KDV'yi (hesaplanan KDV) alışlarında ödedikleri KDV'den (indirilecek KDV) mahsup eder ve aradaki farkı her ay KDV beyannamesiyle öder. Bu nedenle bir işletme için KDV kendi maliyeti değil, devlete aktarılan bir tutardır; asıl yükü son tüketici taşır. Fiyat belirlerken KDV hariç fiyatı esas alıp oranı en son eklemek, oran değişikliklerinde fiyat listesini güncellemeyi kolaylaştırır.
Bireysel tüketici için ise KDV fiyatın bir parçasıdır ve geri alınamaz. Bu yüzden iki teklif arasında karar verirken KDV dahil toplam bedele bakın.
Dikkat edilecekler
- Tevkifat: Bazı hizmetlerde (temizlik, güvenlik, yapım işleri gibi) KDV'nin bir kısmını alıcı vergi dairesine öder. Bu kısmi tevkifat araçta hesaplanmaz; faturadaki tevkifat oranına göre ayrıca bakın.
- Yuvarlama: Faturada KDV satır satır hesaplanıp toplanıyorsa toplam KDV, toplam tutar üzerinden hesaplanandan birkaç kuruş farklı olabilir.
- ÖTV'li ürünler: Araç, akaryakıt gibi ürünlerde KDV, özel tüketim vergisi eklenmiş tutar üzerinden hesaplanır.
- Gelir vergisiyle karıştırmayın: KDV satış bedeline eklenen vergidir; kazancınızın vergisi için gelir vergisi hesaplama aracını kullanın.
Sık sorulan sorular
KDV oranı 2026'da yüzde kaç?
Genel oran %20'dir. 2007/13033 sayılı karara ekli listelerde sayılan mal ve hizmetlerde %10 ve %1 indirimli oranlar uygulanır. Oranlar 10 Temmuz 2023'ten beri değişmedi.
KDV dahil fiyattan KDV nasıl çıkarılır?
KDV dahil tutarı (1 + oran)'a bölün; çıkan sonuç KDV hariç tutardır. Aradaki fark KDV'dir. %20'de 12.000 TL ÷ 1,20 = 10.000 TL, KDV 2.000 TL.
KDV'nin fiyattaki payı neden %20 değil?
%20 oranı KDV hariç tutara uygulanır. Dahil fiyatın içindeki KDV payı 20 ÷ 120 = %16,67'dir.
Tevkifatlı faturada KDV nasıl hesaplanır?
Önce toplam KDV normal oranla bulunur, ardından tevkifat oranı kadarını alıcı beyan eder. Bu araç tevkifatı hesaplamaz; faturadaki oranı kullanın ya da mali müşavirinize danışın.
