Kredi Dosya Masrafı Hesaplama

Kredi dosya masrafı nasıl hesaplanır?

Kredi türünü seçip kredi tutarını girin; araç, bankanın dosya masrafı olarak isteyebileceği en yüksek tutarı ve bunun üzerine eklenecek BSMV'yi hemen gösterir. Ticari kredide ayrıca vadeyi girin, çünkü kullandırım ücretinin sınırı bir yıldan kısa vadelerde düşer.

Günlük dilde "dosya masrafı" denen kalemin mevzuattaki adı kredi tahsis ücretidir. Bireysel kredilerde bu ücret, kullandırılan kredi anaparasının binde beşini (%0,5) geçemez. Bu sınır, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliği'nde (Sayı: 2020/7) yer alır. Eskiden bu konuyu düzenleyen BDDK yönetmeliği, 7 Mart 2020'de yürürlükten kaldırıldı ve yetki Merkez Bankası'na geçti.

Dosya masrafına BSMV dahil mi?

Hayır. Binde beşlik sınır ücretin kendisi içindir; Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) bu sınırın dışındadır ve ücretin üzerine eklenir. Merkez Bankası'nın uygulama talimatı, sınırlanan ücretlere BSMV'nin dahil olmadığını açıkça belirtir. Tebliğdeki ücret tanımı da vergi ve fonları ücretin dışında sayar.

Eklenecek BSMV'nin oranı kredinin türüne göre değişir:

• İhtiyaç ve taşıt kredisi (tüketici kredisi): %15. 100.000 TL krediye en fazla 500 TL tahsis ücreti ve 75 TL BSMV, toplam 575 TL ödenir.
• İlk konut kredisi: Kredinin kullanıldığı tarihte üzerine kayıtlı konutu olmayan tüketiciye verilen konut kredisi BSMV'den istisnadır; ücret en fazla binde beş olarak kalır.
• Başka konutu olanın konut kredisi: İstisna uygulanmaz, BSMV %15'tir.
• Ticari kredi: Ücretlere %5 BSMV eklenir.

Ticari kredilerde sınır farklı mı?

Evet. Şirketlere ve şahıs işletmelerine kullandırılan krediler, Merkez Bankası'nın Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Tebliği'ne (Sayı: 2020/4) tabidir ve iki ayrı kalem vardır:

• Kredi tahsis ücreti: Tahsis edilen limitin yıllık %0,20'sini geçemez; limit süresi bir yıldan kısaysa oransal düşer, limit yenilendiğinde yeniden alınabilir.
• Kredi kullandırım ücreti: Kullandırılan Türk lirası nakdi kredinin %1,10'unu geçemez; bir yıldan kısa vadede gün sayısına göre oransal düşer (hesapta ay 30, yıl 360 gün sayılır). Döviz kredilerinde bu ücret serbesttir.

Bu iki kalemin dışında yıllık istihbarat, operasyon ya da dönemsel hizmet ücreti gibi başka adlarla ücret alınamaz. Araç, ticari kredide limitin kredi tutarı kadar ve bir yıllık olduğunu varsayar.

Örnek hesaplama

Farklı tutarlar için bankanın isteyebileceği en yüksek tutarlar (ticari kredi 24 ay vadeli):

Ticari kredinin vadesi kısaldıkça kullandırım ücretinin sınırı düşer: 1.000.000 TL'lik kredide 6 ay vadede BSMV dahil üst sınır 7.875,00 TL, 3 ay vadede 4.987,50 TL olur.

Dosya masrafı dışında hangi ücretler istenebilir?

Bireysel kredilerde tahsis ücreti dışında istihbarat ücreti, kredi işlem fişi ücreti, ödeme planı değişikliği ücreti gibi, adı ne olursa olsun başka bir ücret alınamaz. Bunun dışında kalan kalemler şunlardır:

• Ekspertiz ve ipotek (rehin) işlemleri: Bireysel kredilerde yalnızca bankanın üçüncü kişilere ödediği tutar yansıtılabilir. Ticari kredilerde bu tutarın en fazla %15 fazlası alınabilir.
• Sigorta: Sigorta primi ücret sayılmaz ve tahsis ücretine dahil edilmez. Konut kredisinde kredi bağlantılı sigorta ancak açık talebinizle yapılabilir ve istediğiniz şirketten yaptırdığınız sigortayı banka kabul etmek zorundadır.
• Reddedilen başvuru: Kredi talebi reddedilirse, kamu kurumlarına ya da üçüncü kişilere ödenen tutarlar dışında ücret alınamaz.
• Kredili mevduat hesabı ve taksitli nakit avans: Bu ürünler için ücret alınamaz.

Tahsis ücreti gibi peşin ödenen tutarlar, elinize geçen parayı azalttığı için kredinin gerçek maliyetini yükseltir. Masrafın maliyete etkisini kredi yıllık maliyet oranı hesaplama aracıyla görebilir, taksiti ihtiyaç kredisi, konut kredisi ya da ticari kredi araçlarıyla hesaplayabilirsiniz.

Fazla alınan dosya masrafı geri alınabilir mi?

Sınırın üzerinde ya da mevzuatta yeri olmayan bir ücret alındıysa önce bankaya yazılı başvurarak iadesini isteyin. Sonuç alamazsanız bireysel kredilerde, tutara göre tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz; hakem heyetinin parasal sınırı her yıl güncellenir. Başvurunuzda kredi sözleşmesini, ödeme planını ve ücretin tahsil edildiğini gösteren dekontu hazır bulundurun.

Sık sorulan sorular

Kredi dosya masrafı en fazla ne kadar olabilir?

Bireysel kredilerde (ihtiyaç, taşıt, konut) tahsis ücreti kullandırılan anaparanın binde beşini geçemez. Bu sınıra BSMV dahil değildir; ücretin üzerine kredi türüne göre BSMV eklenir.

250.000 TL krediye en fazla ne kadar dosya masrafı ödenir?

İhtiyaç ya da taşıt kredisinde en fazla 1.250 TL tahsis ücreti ve 187,50 TL BSMV, toplam 1.437,50 TL. İlk konut kredisinde BSMV istisnası olduğu için üst sınır 1.250 TL'dir.

Dosya masrafına BSMV eklenir mi?

Evet. Merkez Bankası düzenlemesine göre sınırlanan ücretlere BSMV dahil değildir. Tüketici kredisinde %15, ticari kredide %5 BSMV eklenir; ilk konut kredisinde istisna uygulanır.

Ticari kredide dosya masrafı sınırı aynı mı?

Hayır. Ticari kredide tahsis ücreti limitin yıllık %0,20'si, kullandırım ücreti ise Türk lirası kredinin %1,10'u ile sınırlıdır; ikisine birden %5 BSMV eklenir.

Sigorta, ekspertiz ve ipotek ücretleri dosya masrafına dahil mi?

Hayır, bunlar ayrı kalemlerdir. Bireysel kredilerde ekspertiz ve ipotek için yalnızca üçüncü kişilere ödenen tutar yansıtılabilir; sigorta primi ise ücret değildir.

Kaynaklar

• TCMB, Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Usûl ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/7), 2023/39 sayılı Tebliğ ile güncel hali
• TCMB, 2020/7 sayılı Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı (13 Ocak 2026)
• TCMB, Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2020/4)