Kredi Gecikme Faizi Hesaplama

Kredi gecikme faizi nasıl hesaplanır?

Kredi türünüzü, kredi tutarını, vadeyi, aylık faiz oranını, ödediğiniz taksit sayısını ve kaç gün geciktiğinizi girin; araç ödeme planınızı kurar, geciken taksitleri bulur ve yasal üst sınıra göre ödeyebileceğiniz gecikme faizini KKDF ve BSMV ile birlikte hesaplar. Faiz oranınızı bilmiyorsanız "Faiz oranı" alanında taksiti gireceğinizi seçin; araç oranı aylık taksitinizden bulur.

Gecikme faizi, kredi taksitini vadesinde ödemediğinizde geçen her gün için bankanın talep edebileceği ek faizdir. Tüketici kredilerinde bu faizin hem oranı hem de hesaplanma yöntemi yönetmelikle sınırlandırılmıştır; bu yüzden bankanızın isteyebileceği en yüksek tutarı önceden görebilirsiniz.

Gecikme faizi oranı en fazla ne kadar olabilir?

Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği'nin 18. maddesine göre temerrüt ya da geç ödeme durumunda tüketiciden, sözleşmedeki akdi faiz oranının yüzde 30 fazlasından yüksek bir gecikme faizi alınamaz. Aylık akdi faiziniz %3,50 ise azami gecikme faizi aylık %3,50 × 1,30 = %4,55 olur. Bu sınırı aşan tahsilat yapılırsa banka fazlasını faiziyle birlikte iade etmek zorundadır.

Konut kredilerinde aynı sınır Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği'nde yer alır: sabit faizli kredilerde akdi faizin, değişken faizlilerde cari faizin yüzde 30 fazlası. Ticari kredilerde ise tüketici mevzuatındaki bu tavan uygulanmaz; gecikme faizi sözleşmeyle belirlenir. Araç ticari kredilerde de akdi faizin yüzde 30 fazlasıyla bir tahmin yapar ve sonucun altında bunu belirtir.

Gecikme faizi hangi tutara işler?

Gecikme faizi taksitin tamamına değil, geciken taksitin içindeki anaparaya işler. Yönetmelik, faizin geç ödenen tutardaki anapara üzerinden, gecikme faiz oranı ve geç ödenen gün sayısı dikkate alınarak hesaplanacağını söyler; bu faize kredinizin vergileri de eklenebilir. Formül şöyledir:

• Gecikme faizi = geciken anapara × (akdi faiz × 1,30) × gecikme günü ÷ 30
• KKDF = gecikme faizi × KKDF oranı, BSMV = gecikme faizi × BSMV oranı

Yönetmeliğin ekindeki resmî örnekte aylık %1 faizli bir kredinin 1.245,39 TL anaparalı taksiti 10 gün geç ödendiğinde gecikme faizi 1.245,39 × 10 × 0,013 ÷ 30 = 5,40 TL olarak hesaplanır; araç aynı yöntemi kullanır.

Birden fazla taksit geciktiyse her biri kendi gecikme süresiyle hesaba girer. İlk geciken taksit girdiğiniz gün sayısı kadar, bir sonraki taksit 30 gün eksiğiyle gecikmiş sayılır. Örneğin 45 günlük gecikmede ilk taksit 45 gün, ikinci taksit 15 gün gecikmiştir.

Vergiler kredi türüne göre değişir: ihtiyaç ve taşıt kredilerinde yüzde 15 KKDF ve yüzde 15 BSMV, ilk konut kredisinde vergi yok, ikinci konutta yalnızca yüzde 15 BSMV, ticari ihtiyaç ve ticari taşıt kredilerinde yüzde 5 BSMV uygulanır.

Örnek hesaplama

100.000 TL tutarında, 24 ay vadeli, aylık %3,50 faizli bir ihtiyaç kredisinin taksiti 6.933,17 TL'dir. 10 taksiti ödedikten sonra ödemede geciktiğinizi varsayalım. Azami gecikme faizi oranı %4,55'tir:

45 günlük gecikmede 11. taksitin 3.718,73 TL'lik anaparası 45 gün, 12. taksitin 3.887,94 TL'lik anaparası 15 gün gecikmiştir. Bu durumda bankaya ödemeniz gereken tutar, iki taksit (13.866,34 TL) ile 444,93 TL gecikme faizinin toplamı olan 14.311,27 TL'dir.

Gecikmenin başka sonuçları neler?

• Borcun tamamının istenmesi: Tüketici kredisinde birbirini izleyen en az iki taksidi ödemezseniz banka, size en az 30 gün süre veren bir uyarıyla kalan borcun tamamını talep edebilir. Muaccel kılınan taksitlerde gelecek aylara ait faiz ve ücretler hesaba katılmaz.
• Kredi sicili: Geciken ödemeler Risk Merkezi kayıtlarına yansır ve kredi notunuzu olumsuz etkileyebilir. Notunuzu ve kayıtlarınızı Kredi Güven Raporu ile kontrol edebilirsiniz.
• Yasal takip: Borç uzun süre ödenmezse yasal takip başlayabilir; bu durumda doğan masraflar araçtaki hesaba dahil değildir.

Gecikmeyi önlemek için ne yapabilirsiniz?

Ödeme güçlüğünü önceden görüyorsanız bankanızla konuşmak, gecikmenin birikmesinden genellikle daha az maliyetlidir. Taksitleriniz bütçenizi zorluyorsa kalan borcu daha uzun vadeye yaymanın maliyetini kredi yapılandırma aracıyla hesaplayın. Yeni bir kredi çekmeyi düşünüyorsanız ihtiyaç kredisi hesaplama aracıyla ödeyebileceğiniz taksiti önceden belirleyin. Kart borçlarınız da gecikmişse kredi kartı gecikme faizi aracı, karta özgü akdi ve gecikme faizi kurallarıyla hesap yapar.

Sık sorulan sorular

Kredi taksitimi geciktirirsem ne kadar gecikme faizi öderim?

Geciken taksitin anaparası, akdi faizin 1,3 katı ve gecikme günü ile hesaplanır. Örneğin %3,50 faizli 100.000 TL'lik 24 ay vadeli bir ihtiyaç kredisinde 20 günlük gecikmenin vergiler dahil faizi 146,64 TL'dir.

Gecikme faizi oranı nasıl belirlenir?

Tüketici kredilerinde gecikme faizi, sözleşmedeki akdi faiz oranının yüzde 30 fazlasını geçemez. Sözleşmenizde daha düşük bir oran yazıyorsa o oran uygulanır.

Gecikme faizi taksitin tamamına mı işler?

Hayır. Yönetmeliğe göre gecikme faizi, geç ödenen taksitin içindeki anapara tutarı üzerinden geciken gün sayısı kadar hesaplanır.

Gecikme faizine KKDF ve BSMV eklenir mi?

Evet, kredinizin vergileri gecikme faizine de uygulanır. İhtiyaç ve taşıt kredilerinde yüzde 15 KKDF ve yüzde 15 BSMV eklenir; ilk konut kredisinde bu vergiler alınmaz.

Faiz oranımı bilmiyorsam gecikme faizini hesaplayabilir miyim?

Evet. Araçta taksitinizi gireceğinizi seçip kredi tutarı, vade ve aylık taksitinizi yazın; araç aylık faiz oranını taksitten hesaplar ve gecikme faizini buna göre bulur.

Kaynaklar

• Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği (md. 18 ve Ek-5: gecikme faizi üst sınırı ve hesaplama yöntemi)
• Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği (md. 13: konut kredilerinde gecikme faizi)
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
• Cumhurbaşkanı Kararı 7345 – tüketici kredilerinde BSMV %15 (Resmî Gazete, 7 Temmuz 2023)