Kredi yıllık maliyet oranı nasıl hesaplanır?
Kredi türünü, tutarı, vadeyi, aylık faiz oranını ve krediyi kullanırken ödeyeceğiniz masrafların toplamını girin; araç faiz, KKDF, BSMV ve masraflar dahil aylık ve yıllık maliyet oranını, taksiti ve ödeme planını gösterir. Masraf girdiğinizde masraflar hariç oranı da görürsünüz; ikisi arasındaki fark, masrafların krediye kattığı gerçek yükü gösterir.
Aracı en çok iki teklifi karşılaştırırken işinize yarar: bir banka daha düşük faiz, diğeri daha düşük masraf sunuyorsa hangisinin gerçekten ucuz olduğunu tek bir oranla görebilirsiniz.
Yıllık maliyet oranı nedir, faizden farkı ne?
Yıllık maliyet oranı, kredinin size toplam maliyetini tek bir yıllık yüzdeyle ifade eder. Akdi faiz yalnızca bankanın faiz gelirini gösterirken maliyet oranı; faize eklenen KKDF ve BSMV'yi ve krediyi kullanırken ödediğiniz tahsis ücreti, sigorta, ekspertiz gibi masrafları da içerir. Bu yüzden aynı faizli iki kredinin maliyet oranı, vergileri ve masrafları farklıysa birbirinden oldukça uzak çıkabilir.
Örneğin aynı aylık %3,29 faizle 24 ay vadeli 250.000 TL kredide, vergisi yalnızca %5 BSMV olan bir ticari kredinin yıllık maliyet oranı yaklaşık %50,31 iken, %15 KKDF ve %15 BSMV'li bir ihtiyaç kredisinde oran %65,30'a çıkar.
Hesaplamanın mantığı
Maliyet oranı, bir iç verim oranıdır: elinize geçen net tutarı, gelecekte ödeyeceğiniz taksitlerin bugünkü değerine eşitleyen orandır.
- Net tutar = Kredi tutarı − peşin ödenen masraflar
- Aylık maliyet oranı (x): Net tutar = Σ taksitᵢ ÷ (1 + x)ⁱ denklemini sağlayan oran
- Yıllık maliyet oranı = (1 + x)¹² − 1
Yıllık oran, aylık oranın 12 ile çarpılmasıyla değil, 12 ay bileşik olarak bulunur. 250.000 TL'lik örnekte masrafsız aylık maliyet oranı %4,277'dir; bunu 12 ile çarpmak %51,32 verir, oysa gerçek yıllık maliyet %65,30'dur. Aracımız ödeme planını kuruşa yuvarlanmış gerçek taksitlerle kurar ve oranı bu taksitlerden çözer. Bankaların sözleşmede gösterdiği oran, ödeme günlerinin gerçek gün sayısını esas aldığı için küçük bir fark (genellikle puanın onda biri mertebesinde) gösterebilir.
Örnek: masraflar maliyet oranını nasıl değiştirir?
250.000 TL ihtiyaç kredisi, 24 ay vade, aylık %3,29 faiz. Aylık taksit her durumda 16.865,01 TL'dir; değişen yalnızca krediyi kullanırken ödediğiniz masraftır:
| Peşin masraf | Elinize geçen tutar | Aylık maliyet oranı | Yıllık maliyet oranı |
|---|---|---|---|
| 0 TL | 250.000 TL | %4,28 | %65,30 |
| 1.250 TL | 248.750 TL | %4,33 | %66,24 |
| 5.000 TL | 245.000 TL | %4,48 | %69,16 |
| 10.000 TL | 240.000 TL | %4,69 | %73,24 |
Masraf, taksiti değiştirmediği için gözden kaçması kolaydır; ama kullandığınız parayı azalttığı için gerçek maliyeti yükseltir. Aynı 5.000 TL masraf kısa vadede daha ağır basar: masrafsız oran her vadede %65,30 iken 5.000 TL masrafla yıllık maliyet oranı 12 ay vadede %72,13'e, 24 ayda %69,16'ya, 48 ayda %67,69'a çıkar.
İki teklifi karşılaştırmak
Aynı 250.000 TL, 24 ay vadeli ihtiyaç kredisi için iki teklif düşünün:
| Teklif | Aylık faiz | Peşin masraf | Aylık taksit | Yıllık maliyet oranı |
|---|---|---|---|---|
| A bankası | %3,19 | 7.500 TL | 16.644,41 TL | %68,60 |
| B bankası | %3,29 | 1.250 TL | 16.865,01 TL | %66,24 |
A bankasının faizi ve taksiti daha düşük görünse de yüksek masraf nedeniyle maliyeti daha fazladır. Taksitlerin ve masrafın toplamına bakınca da sonuç değişmez: A'da faiz, vergi ve masrafın toplamı 156.965,97 TL, B'de 156.010,33 TL'dir. Teklifleri karşılaştırırken yalnızca faize ya da taksite değil, masraflar dahil maliyet oranına bakın.
Hangi masrafları girmeliyim?
Krediyi kullanırken ödediğiniz ya da krediden kesilen, krediyle doğrudan bağlantılı tüm kalemleri toplayıp girin:
- Kredi tahsis ücreti (dosya masrafı); tutarını kredi dosya masrafı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
- Kredinin şartı olarak yaptırmanız istenen hayat, konut ya da kasko sigortalarının primleri
- Konut kredisinde ekspertiz ve ipotek tesis masrafları
Gecikme faizi gibi yalnızca ödemeyi aksatırsanız doğacak tutarlar bu hesaba girmez. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği'nde "efektif yıllık faiz oranı" olarak da geçen bu oranı ve ödeyeceğiniz toplam tutarı banka, sözleşmeden önce size vereceği bilgi formunda göstermek zorundadır; kendi hesabınızla karşılaştırarak teklifin eksiksiz olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Sonucu yorumlarken
- Vergili bir krediyi vergisiz ya da düşük vergili bir krediyle kıyaslarken maliyet oranı adil bir ölçüdür; akdi faiz değildir.
- Başka konutu olmayanların konut kredisinde vergi olmadığından, masraf girmediğiniz sürece maliyet oranı faize eşit çıkar.
- Maliyet oranı paranın zaman değerini hesaba katar; aynı oranlı iki kredinin toplam geri ödemesi vade farkı yüzünden yine de çok farklı olabilir. Taksiti ve toplam ödemeyi görmek için kredi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yıllık maliyet oranı ile faiz oranı arasındaki fark nedir?
Faiz oranı yalnızca bankanın faizini gösterir. Yıllık maliyet oranı buna KKDF, BSMV ve krediyi kullanırken ödenen masrafları da ekler; kredinin gerçek maliyetini tek oranla ifade eder.
Aylık maliyet oranı yıllığa nasıl çevrilir?
12 ile çarpılarak değil, bileşik olarak: yıllık oran = (1 + aylık oran)¹² − 1. Aylık %4,277 maliyet oranı yıllık yaklaşık %65,30'a karşılık gelir.
Maliyet oranına hangi masraflar dahil edilir?
Tahsis ücreti, kredinin şartı olan sigorta primleri, ekspertiz ve ipotek masrafları gibi krediyle doğrudan bağlantılı ve peşin ödenen kalemler. Gecikme faizi gibi koşula bağlı tutarlar dahil edilmez.
İki kredi teklifini karşılaştırırken neye bakmalıyım?
Aynı tutar ve vadede, masraflar dahil yıllık maliyet oranı düşük olan teklif daha ucuzdur. Düşük faizli bir teklif, yüksek masrafı nedeniyle daha pahalı olabilir.
Bulduğum oran bankanın sözleşmesindekinden neden biraz farklı?
Araç her taksit arasını tam bir ay kabul eder. Bankalar ödeme günlerinin gerçek gün sayısını kullandığı ve ilk taksit tarihi farklı olabildiği için yıllık oranda puanın onda biri mertebesinde fark görülebilir; bundan belirgin bir fark, hesaba katılmamış bir masrafa işaret eder.