Yüzde Hesaplama

Ne hesaplamak istediğinizi seçin, sayıları girin; sonucu ve kullanılan formülü görün.

Artış/azalışta eski değer; diğerlerinde ana sayı.

%

Sonuç siz yazdıkça güncellenir; girdiğiniz bilgiler kaydedilmez.

Hesaplama sonucu

Sonuç

—

Hesaplama bilgilendirme amaçlıdır; kesin tutarlar için bankanızın güncel koşullarını ve ödeme planını esas alın.

Yüzde hesaplama nasıl yapılır?

Önce ne hesaplamak istediğinizi seçin: bir sayının yüzdesini mi, bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğunu mu, iki değer arasındaki yüzde değişimi mi yoksa bir sayıya yüzde ekleyip çıkarmayı mı. Sayıları girdiğinizde araç sonucu, kullandığı formülü ve işe yarayan ek bilgiyi (kalan kısım, fark, eski değere dönüş oranı) birlikte gösterir.

Yüzde, bir miktarın 100 parça üzerinden ifadesidir. "%18" demek "her 100 birimde 18 birim" demektir. Zam, indirim, faiz, vergi, enflasyon ve sınav notu gibi gündelik hesapların neredeyse hepsi dört temel yüzde işlemine dayanır.

Dört temel yüzde işlemi

İşlem Soru Formül
Bir sayının yüzdesi 2.500'ün %18'i kaç? A × x ÷ 100
Yüzde kaç 450, 1.800'ün yüzde kaçı? A ÷ B × 100
Yüzde değişim 40.000'den 52.000'e yüzde kaç arttı? (B − A) ÷ A × 100
Yüzde ekle ya da çıkar 1.000'e %20 eklenirse ne olur? A × (1 ± x ÷ 100)

Örnek hesaplama

Aşağıdaki sonuçlar bu araçla hesaplanmıştır:

Soru Sonuç Açıklama
2.500'ün %18'i 450 Geriye kalan %82'lik kısım 2.050
450, 1.800'ün yüzde kaçı? %25 Kalan kısım %75
40.000'den 52.000'e değişim %30 artış Fark 12.000
52.000'den 40.000'e değişim %23,08 azalış Fark −12.000
1.000'e %20 ekle 1.200 Eski değere dönmek için %16,67 indirim gerekir
1.000'den %20 çıkar 800 Eski değere dönmek için %25 artış gerekir

Üçüncü ve dördüncü satırlar aynı iki sayı arasındaki değişimi iki yönden ölçüyor ve sonuçlar farklı çıkıyor. Bunun nedeni, yüzdenin her zaman başlangıç değerine göre hesaplanmasıdır. 40.000'e göre 12.000 %30 eder, 52.000'e göre ise yalnızca %23 civarındadır.

Yüzde artış ve azalış neden simetrik değildir?

Bir fiyat %20 düşüp ardından %20 artarsa başladığı yere dönmez. 1.000 TL'lik ürün %20 indirimle 800 TL olur; 800 TL'nin %20'si 160 TL olduğu için zamlı fiyat 960 TL'de kalır. Eski fiyata dönmek için %25 artış gerekir. Araç "eski değere dönmek için" satırında bu oranı hesaplar.

Aynı mantık yatırımda da geçerlidir: %50 değer kaybeden bir varlığın başa baş noktasına dönmesi için %100 değerlenmesi gerekir. Ardışık yüzdeler toplanmaz, çarpılır. Yıllık %30 ve ardından %20 artan bir fiyat toplamda %50 değil, 1,30 × 1,20 = 1,56 yani %56 artmış olur. Birden fazla dönemin toplam etkisini görmek için bileşik büyüme hesaplama aracı daha uygundur.

Yüzde ile yüzde puan farkı

Bir oran %40'tan %50'ye çıktığında artış 10 yüzde puandır, ama yüzde olarak artış %25'tir (10 ÷ 40). Faiz, enflasyon ve kredi notu oranlarını karşılaştırırken bu ayrım önemlidir. Örneğin politika faizinin %45'ten %40'a inmesi "5 puanlık indirim" olarak ifade edilir; yüzde olarak bu, oranın %11'den fazla düşmesi demektir.

Gündelik kullanım örnekleri

  • Maaş zammı: Maaşınızın kaç TL artacağını "bir sayının yüzdesi" ile, yeni maaşı "yüzde ekle" ile bulursunuz. Brüt ve net farkı için zam hesaplama aracını kullanın.
  • İndirim: Etiket fiyatı ve indirimli fiyat biliniyorsa "yüzde değişim" modu indirim oranını verir.
  • KDV: KDV hariç fiyata %20 eklemek "yüzde ekle" işlemidir. KDV dahil fiyattan KDV'yi ayırmak ise farklı bir formül ister; bunun için KDV hesaplama aracı doğru sonucu verir.
  • Enflasyon: İki dönem arasındaki fiyat endeksi değişimi bir yüzde değişimdir. Paranın alım gücündeki kaybı görmek için enflasyon hesaplama aracına bakın.
  • Kredi: Taksitin gelirinizin yüzde kaçına denk geldiğini "yüzde kaç" ile hesaplayabilirsiniz. Bankalar bu oranı başvuruda dikkate alır; ne kadar kredi alabilirim aracı bu hesabı sizin için yapar.

Dikkat edilecekler

  • Payda sıfır olamaz: "Yüzde kaç" işleminde B, "yüzde değişim" işleminde A sıfırsa sonuç tanımsızdır; araç bu durumda uyarı verir.
  • Negatif sayılar: Zarar ya da eksi bakiye gibi negatif başlangıç değerlerinde değişim, başlangıcın mutlak değerine göre hesaplanır.
  • Yuvarlama: Araç yüzdeleri dört ondalığa kadar gösterir. Para hesabında son adımda kuruşa yuvarlamak en doğru sonucu verir.

Sık sorulan sorular

Bir sayının yüzdesi nasıl hesaplanır?

Sayı yüzde değeriyle çarpılır ve 100'e bölünür. 2.500'ün %18'i: 2.500 × 18 ÷ 100 = 450.

Bir sayı diğerinin yüzde kaçı, nasıl bulunur?

Küçük sayı bütüne bölünür ve 100 ile çarpılır. 450, 1.800'ün 450 ÷ 1.800 × 100 = %25'idir.

Yüzde artış nasıl hesaplanır?

Yeni değerden eski değer çıkarılır, sonuç eski değere bölünür ve 100 ile çarpılır. 40.000'den 52.000'e çıkış (52.000 − 40.000) ÷ 40.000 × 100 = %30 artıştır.

%20 indirimli ürüne %20 zam gelirse eski fiyata döner mi?

Hayır. 1.000 TL'lik ürün %20 indirimle 800 TL olur, ardından %20 zamla 960 TL'ye çıkar. Eski fiyata dönmek için %25 zam gerekir.

Bir sayıya yüzde nasıl eklenir?

Sayı (1 + yüzde ÷ 100) ile çarpılır. 1.000'e %20 eklemek için 1.000 × 1,20 = 1.200 hesaplanır.

WhatsApp ile yazın