Tapu harcı nasıl hesaplanır?
Tapuda beyan edeceğiniz satış bedelini ve biliyorsanız taşınmazın emlak vergi değerini girin. Araç harç matrahını bulur, alıcı ve satıcı için ayrı ayrı binde 20 tapu harcını hesaplar; döner sermaye ücretini eklerseniz toplam tapu masrafını ve her tarafın ödeyeceği tutarı gösterir.
Tapu harcı, bir ev, arsa ya da iş yeri bedel karşılığında el değiştirdiğinde tapu müdürlüğünde yapılan devir işlemi için alınan harçtır. Dayanağı 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (4) sayılı tarifenin 20/a maddesidir. Harç, devreden (satıcı) ve devralan (alıcı) için ayrı ayrı alınır; yani tek bir satışta toplam yük satış bedelinin binde 40'ı, diğer adıyla %4'üdür.
Formül
- Harç matrahı: Tapuda beyan edilen satış bedeli. Bu bedel taşınmazın emlak vergi değerinden düşük olamaz; düşükse matrah emlak vergi değeri olur.
- Alıcı payı: Harç matrahı × binde 20
- Satıcı payı: Harç matrahı × binde 20
- Toplam tapu masrafı: Alıcı payı + satıcı payı + döner sermaye ücreti
Kanunda tapu harcı oranı binde 10 olarak yazar; Cumhurbaşkanı'na (eski adıyla Bakanlar Kurulu'na) verilen yetkiyle 2012'den bu yana binde 20 uygulanıyor. 2017 ve 2018'de konut ve iş yerleri için kısa süreli binde 15 indirimleri yapılmıştı; bugün geçerli oran binde 20'dir.
Örnek hesaplama
| Durum | Harç matrahı | Alıcı payı | Satıcı payı | Toplam harç |
|---|---|---|---|---|
| 3.000.000 TL'ye satış | 3.000.000 TL | 60.000 TL | 60.000 TL | 120.000 TL |
| 2.000.000 TL beyan, emlak vergi değeri 2.400.000 TL | 2.400.000 TL | 48.000 TL | 48.000 TL | 96.000 TL |
| 5.000.000 TL'ye satış, harcın tamamı alıcıda | 5.000.000 TL | 200.000 TL | 0 TL | 200.000 TL |
İkinci satırda tapuda gösterilen bedel emlak vergi değerinin altında kaldığı için harç, emlak vergi değeri üzerinden hesaplanır. Üçüncü satırda taraflar harcın tamamını alıcının ödemesinde anlaşmıştır; kanun iki tarafı da harçla yükümlü tutar, ama kimin cebinden çıkacağı pazarlığa açıktır.
Döner sermaye ücreti nedir?
Döner sermaye ücreti, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün işlem başına aldığı hizmet bedelidir ve tapu harcından ayrıdır. Tutar her yıl yayımlanan tarifeye göre belirlenir; taşınmazın bulunduğu il ve ilçenin katsayısına, işlemin türüne ve sayısına göre değişir. Satışla birlikte ipotek de kuruluyorsa ayrı bir işlem ücreti eklenir. Bu yüzden araç döner sermaye ücretini tahmin etmez; Web Tapu'da randevu alırken gösterilen tutarı yazarsanız toplam masrafa ekler. Uygulamada bu ücreti çoğunlukla alıcı öder.
Emlak vergi değeri ve gerçek bedel
7566 sayılı Kanun'la 2025 sonunda yapılan değişiklikten sonra kural netleşti: harç, emlak vergi değerinden az olmamak üzere beyan edilen devir bedeli üzerinden alınır. Beyan edilen bedel gerçek satış bedeli olmalıdır. Harçtan tasarruf etmek için tapuda düşük bedel göstermek iki risk taşır:
- Vergi incelemesi: Gerçek bedelle tapudaki bedel arasındaki farka isabet eden harç, gecikme faizi ve vergi ziyaı cezasıyla istenebilir.
- Değer artış kazancı: Satıcı evi beş yıl dolmadan satıyorsa, düşük gösterilen alış bedeli ileride daha yüksek kazanç ve vergi demektir. Hesabı değer artış kazancı vergisi aracıyla görebilirsiniz.
Emlak vergi değerinizi belediyeden ya da e-Devlet'teki emlak vergisi borç sorgulamasından öğrenebilirsiniz. 2026 değerleri, 2025 değerlerine göre kanundaki tavanla sınırlandırıldı; yıllık vergiyi emlak vergisi aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Ev alırken toplam maliyet
Tapu harcı, ev alırken peşinatın üzerine eklenen tek masraf değildir. Konut kredisi kullanıyorsanız ekspertiz ücreti, ipotek işlem ücreti, zorunlu deprem sigortası (DASK) ve kredi masrafları da ödenir; emlakçı aracılık ettiyse hizmet bedeli eklenir. Hesap yaparken şu araçları birlikte kullanın:
- Ödemeniz gereken en az peşinat: peşinat hesaplama
- Emlakçı hizmet bedeli: emlakçı komisyonu hesaplama
- Aylık taksit ve toplam geri ödeme: konut kredisi hesaplama
Dikkat edilecekler
- Harç tescilden önce ödenir. Tapu randevusundan önce harç ve döner sermaye ücreti bankadan ya da e-Devlet'ten ödenir; makbuz olmadan tescil yapılmaz.
- Bedelsiz devirler farklıdır. Bağış, miras ya da intifa hakkı gibi işlemlerde harç oranı ve matrahı farklıdır; araç yalnızca satışı hesaplar.
- Kesin tutarı tapu müdürlüğü hesaplar. Araç planlama içindir; Web Tapu'daki ödeme ekranında gösterilen tutar esastır.
Sık sorulan sorular
Tapu harcı 2026'da yüzde kaç?
Satış bedelinin binde 20'si, yani %2'si. Bu oran hem alıcıdan hem satıcıdan ayrı ayrı alınır; tek bir satışta toplam harç satış bedelinin %4'üdür.
Tapu harcını alıcı mı satıcı mı öder?
Kanuna göre ikisi de kendi payını öder. Taraflar harcın tamamını birinin üstlenmesinde anlaşabilir; bu durumda harç yine aynı tutardır, yalnızca ödeyen değişir.
Tapuda emlak vergi değerinden düşük bedel gösterilebilir mi?
Hayır. Beyan edilen bedel emlak vergi değerinden düşük olamaz; düşük gösterilirse harç emlak vergi değeri üzerinden alınır. Gerçek bedelin altında beyan da cezalı vergi riskine yol açar.
Döner sermaye ücreti ne kadar?
Tutar TKGM'nin yıllık tarifesine göre il, ilçe ve işlem türüne bağlıdır; tek bir rakam yoktur. Web Tapu'da randevu oluştururken ödenecek tutar gösterilir.
Konut kredisiyle alınan evde tapu harcı değişir mi?
Hayır, harç satış bedeli üzerinden aynı oranla alınır. Konut finansmanı kapsamında bankanın kurduğu ipotek tapu harcından istisnadır (Harçlar Kanunu md. 59/o); ipotek işlemi için yalnızca döner sermaye ücreti ödenir.
