Vadeli mevduat nedir?
Vadeli mevduat, paranızı bankaya belirli bir süre için yatırıp bu sürenin (vadenin) sonunda anaparanızla birlikte faiz aldığınız hesaptır. Vadesiz hesaptaki parayı istediğiniz an çekebilirsiniz ama getirisi çok sınırlıdır; vadeli hesapta ise daha yüksek faiz karşılığında paranızı vade boyunca hesapta tutmayı kabul edersiniz.
TCMB düzenlemesine göre vadeli mevduat 1 aya kadar, 3 aya kadar, 6 aya kadar, 1 yıla kadar ve 1 yıl ve daha uzun vadeli olarak açılabilir; sayfadaki "Piyasa ortalaması (TCMB)" kutusu da bu beş vade dilimini gösterir. En az 3 yıl vadeli, düzenli para yatırmaya imkân veren birikimli mevduat ayrı bir türdür. Katılım bankalarındaki karşılığı katılma hesabıdır; getiri faiz yerine kâr payı olarak ödenir.
Yenileme talimatı verdiyseniz hesap vade sonunda aynı vadeyle yenilenir. Yenilenen hesaba bankanın o günkü faiz oranı ve yenileme tarihinde geçerli stopaj oranı uygulanır. Hesabı vadesinden önce bozarsanız işlemiş faizin tamamını ya da büyük bölümünü kaybedebilirsiniz; koşullar hesap türüne ve bankanın sözleşmesine göre değiştiği için hesabı açmadan önce bankanıza sorun.
Mevduat faizi nasıl hesaplanır?
Türkiye'de vadeli mevduatta faiz basit faizle ve yıl 365 gün sayılarak hesaplanır; bulunan brüt faizden stopaj düşülür:
- Brüt faiz = Anapara × Yıllık faiz oranı × Gün sayısı ÷ 365
- Net faiz = Brüt faiz − (Brüt faiz × Stopaj oranı)
Örneğin 150.000 TL, örnek yıllık %38 brüt faiz ve 46 gün vadeyle 01.10.2026'da açılan hesapta brüt faiz 7.183,56 TL olur. %17,5 stopaj (1.257,12 TL) düşülünce net faiz 5.926,44 TL, vade sonu tutarı 155.926,44 TL'dir. Stopaj sonrası yıllık net oran %31,35'tir. Kendi tutarınız ve oranınızla vadeli mevduat faizi hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Basit oran ile efektif yıllık oran farkı. Bankalar mevduat faizini yıllık basit oran olarak ilan eder. TCMB'nin yayımladığı ortalamalar ise yıl içinde faizin yeniden yatırıldığı varsayımıyla bileşiklendirilmiş efektif yıllık orandır:
- Efektif yıllık oran = (1 + Basit oran × Gün ÷ 365)^(365 ÷ Gün) − 1
Bu yüzden aynı oran kısa vadede daha yüksek bir efektif orana karşılık gelir: yıllık %40 basit faiz 32 günlük vadede yaklaşık %48,16, 92 günlük vadede yaklaşık %46,39 efektif yıllık orana denk gelir; 365 günde ikisi eşittir. Tersinden bakarsak TCMB kutusunda %45 görünen bir efektif oran, 32 günlük vadede yaklaşık %37,77 basit faize karşılık gelir. Bankanın teklifini TCMB ortalamasıyla karşılaştırmadan önce iki oranı aynı türe çevirin. Faizin faize eklendiği durumları faiz hesaplama aracında bileşik faiz seçeneğiyle görebilirsiniz.
Stopaj (gelir vergisi kesintisi) oranları
Mevduat faizinden kesilen stopajın oranı, hesabın vadesine ve açıldığı ya da vadesinin yenilendiği tarihe göre değişir. 09.07.2025'ten itibaren açılan veya yenilenen hesaplarda uygulanan oranlar:
| Hesap türü ve vade | Stopaj oranı |
|---|---|
| TL vadesiz, ihbarlı ve 6 aya kadar (6 ay dahil) vadeli | %17,5 |
| TL 1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli | %15 |
| TL 1 yıldan uzun vadeli | %10 |
| Enflasyona endeksli değişken faizli, 1 yıldan uzun vadeli TL | %0 |
| Döviz tevdiat hesabı (vade ayrımı yok) | %25 |
TL oranları 10041 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlendi; karar bu oranlar için bir bitiş tarihi öngörmedi, ancak oranlar yeni bir kararla her zaman değiştirilebilir. Katılım bankalarındaki katılma hesaplarının kâr paylarına da aynı vade dilimleri uygulanır. Daha önce açılmış ve henüz yenilenmemiş bir hesapta, açılış tarihinde geçerli olan oran kesilir.
Stopaj banka tarafından kesilir ve nihai vergidir. Ticari kazançla ilgisi olmayan mevduat faizi için ayrıca beyanname verilmez.
Örnek getiri hesabı
300.000 TL, örnek yıllık %40 brüt faiz, hesap açılış tarihi 01.10.2026. Hesaplama sitenin mevduat aracıyla yapılmıştır; gerçek oranlar vadeye ve bankaya göre farklıdır:
| Vade | Brüt faiz | Stopaj | Net faiz | Vade sonu tutarı |
|---|---|---|---|---|
| 32 gün | 10.520,55 TL | %17,5 · 1.841,10 TL | 8.679,45 TL | 308.679,45 TL |
| 92 gün | 30.246,58 TL | %17,5 · 5.293,15 TL | 24.953,43 TL | 324.953,43 TL |
| 6 ay (182 gün) | 59.835,62 TL | %17,5 · 10.471,23 TL | 49.364,39 TL | 349.364,39 TL |
| 1 yıl (365 gün) | 120.000,00 TL | %15 · 18.000,00 TL | 102.000,00 TL | 402.000,00 TL |
| 400 gün | 131.506,85 TL | %10 · 13.150,69 TL | 118.356,16 TL | 418.356,16 TL |
Aynı brüt oranla stopaj sonrası yıllık net getiri, 6 aya kadar vadelerde %33, 1 yıla kadar vadede %34, 1 yıldan uzun vadede %36'dır. Vadesi altı ayı ya da bir yılı aşan hesaplar bir alt stopaj dilimine geçer; dilim sınırının hangi güne denk geldiğini hesabı açarken bankanıza teyit ettirin. Kısa vadeli hesabı her vade sonunda faiziyle birlikte yenilerseniz faiz de anaparaya eklenir, ancak yenileme günündeki faiz oranı bugünkünden farklı olabilir.
Mevduat sigortası (TMSF)
Bankada tuttuğunuz mevduatın, kişi başına ve her banka için 1.200.000 TL'ye kadar olan kısmı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) güvencesindedir. Bu tutar 2026 takvim yılı başından beri geçerlidir; 2025'te 950.000 TL idi ve her yıl yeniden değerleme oranı dikkate alınarak artırılır.
- Güvence, TL, döviz ve kıymetli maden cinsinden hesapların anaparası ile işlemiş faizinin toplamını kapsar.
- Aynı bankadaki tüm hesaplarınız (farklı şubeler dahil) toplanır; farklı bankalardaki hesaplar için limit ayrı ayrı uygulanır.
- Ortak hesapta her hesap sahibinin payı ayrı değerlendirilir; paylar belirtilmemişse eşit kabul edilir. Çocuk adına açılan hesap da ayrıca güvence altındadır.
- Banka aracılığıyla alınan devlet tahvili, hazine bonosu, yatırım fonu ve kripto varlıklar kapsam dışındadır.
- TMSF ödemesi yalnızca bankanın faaliyet izni kaldırılırsa yapılır ve TL olarak ödenir.
Örneğin tek bir bankada anapara ve faiziyle 1.500.000 TL'niz varsa 1.200.000 TL'si güvence altındadır; birikimi her bankada 1.200.000 TL'yi aşmayacak şekilde iki bankaya bölerseniz tamamı kapsama girer.
Faizi karşılaştırırken dikkat edilecekler
- Net getiriye bakın: Farklı vadeleri stopaj düşüldükten sonraki tutarla karşılaştırın.
- Oran türünü eşitleyin: Banka yıllık basit oran, TCMB kutusu efektif yıllık oran gösterir; kısa vadede aradaki fark büyüktür (yukarıdaki 32 günlük örnekte 8 puandan fazla).
- Kampanya koşullarını okuyun: Yüksek oran yalnızca bankaya yeni gelen paraya, belirli bir tutar aralığına, dijital kanala ya da ilk vadeye uygulanabilir. Vade sonunda hangi oranla yenileneceğini sorun.
- Vade dilimlerini hesaba katın: Altı ayı ya da bir yılı az farkla aşan bir vade, daha düşük stopaj dilimine geçebilir.
- Vade bozma koşulunu öğrenin: Paraya vade dolmadan ihtiyaç duyma olasılığınız varsa daha kısa vade seçin.
- Enflasyonu unutmayın: Net oran enflasyonun altındaysa alım gücünüz azalır; reel getiri hesaplama ve enflasyon hesaplama araçlarıyla kontrol edin.
- TMSF limitini gözetin: Tek bankadaki birikiminiz 1.200.000 TL'yi aşıyorsa bölmeyi düşünün.
- Alternatiflere bakın: Kısa vadeli seçenekleri repo hesaplama ile, düzenli aylık birikimi birikim hesaplama ile karşılaştırabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Mevduat faizi için vergi beyannamesi vermem gerekir mi?
Hayır. Stopaj banka tarafından faiz ödenirken kesilir ve nihai vergidir. Ticari kazançla ilgisi olmayan mevduat faizi tutarı ne olursa olsun beyan edilmez.
TMSF güvencesi faizi de kapsıyor mu?
Evet. Aynı bankadaki tüm hesaplarınızın anaparası ile işlemiş faizinin toplamı, kişi başına 1.200.000 TL'ye kadar güvence altındadır. Farklı bankalardaki hesaplar için limit ayrı ayrı uygulanır.
Vadesi yenilenen hesapta hangi stopaj oranı uygulanır?
Yenileme tarihinde geçerli olan oran uygulanır. Stopaj oranları değiştiyse yenilenen vadenin net getirisi öncekinden farklı çıkar.
TCMB'nin açıkladığı oran neden bankaların ilan ettiği orandan yüksek görünüyor?
TCMB, haftalık sektör ortalamasını efektif yıllık oran olarak yayımlar; bankalar ise yıllık basit oran ilan eder. Kısa vadede efektif oran, aynı getiriyi veren basit orandan yüksek görünür.
Döviz mevduatında stopaj ne kadar?
Döviz tevdiat hesaplarında vadeden bağımsız olarak %25 stopaj kesilir. Örneğin 01.10.2026'da açılan, örnek yıllık %1,5 faizli 10.000 USD'lik 92 günlük hesapta brüt faiz 37,81 USD, stopaj 9,45 USD, net faiz 28,36 USD olur. TL karşılığı kura göre değişir; döviz hesaplama aracıyla çevirebilirsiniz.
Vadeyi bozarsam faizimi alabilir miyim?
Vadesinden önce kapatılan hesapta işlemiş faizin tamamı ya da büyük bölümü ödenmeyebilir. Koşullar hesap türüne ve banka sözleşmesine göre değiştiği için hesabı açmadan önce bankanıza sorun; paraya ne zaman ihtiyaç duyacağınız belli değilse daha kısa bir vade seçmek daha esnektir.