Eurobond hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Eurobondun para birimini, nominal tutarını, kupon sıklığını ve yıllık kupon oranını, alış fiyatını, alış (valör) tarihini ve vade tarihini girin. Araç birikmiş faizi, kirli ve temiz fiyatı, ödeyeceğiniz toplam tutarı, vadeye kadar alacağınız kuponları ve yıllık efektif getiriyi hesaplar. Sonuçların altındaki tabloda her kupon ödemesinin tarihini ve tutarını görebilirsiniz.
Banka ekranında gördüğünüz fiyat genellikle temiz fiyattır; elinizde birikmiş faizi de içeren kirli fiyat varsa "Girdiğiniz fiyat" alanından seçmeniz yeterli. Kuponun vergilendirilmesi ihraççıya göre değiştiği için "İhraççı" alanını da doldurun; araç stopaj sonrası getiriyi ayrıca gösterir.
Eurobond nedir?
Eurobond, bir devletin ya da şirketin kendi ülkesi dışında, çoğunlukla ABD doları veya euro cinsinden çıkardığı tahvildir. Türkiye'de en bilinenleri Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yurt dışında ihraç ettiği eurobondlardır; bankalar ve büyük şirketler de bu yolla döviz cinsinden borçlanır. Yatırımcı, belirli aralıklarla kupon faizi alır ve vade sonunda nominal değeri geri alır.
Eurobondlar genellikle 6 ayda bir kupon öder. Fiyatları nominal değerin yüzdesi olarak kote edilir: 98,50 fiyat, 10.000 dolar nominal için 9.850 dolar temiz bedel anlamına gelir. Bankalar eurobond alım satımında genellikle belirli bir asgari nominal tutar arar.
Temiz fiyat, kirli fiyat ve birikmiş faiz
Kupon faizi dönem boyunca her gün birikir ama yalnızca kupon gününde ödenir. İki kupon arasında el değiştiren eurobondda, son kupondan bu yana biriken faiz satıcıya aittir. Alıcı bu tutarı fiyata ekleyerek öder, ilk kupon gününde ise kuponun tamamını alır.
- Birikmiş faiz = Dönemsel kupon oranı × (Alış tarihi − Önceki kupon tarihi) ÷ (Sonraki kupon tarihi − Önceki kupon tarihi)
- Kirli fiyat = Temiz fiyat + Birikmiş faiz
- Alış maliyeti = Nominal × Kirli fiyat ÷ 100
Gün sayıları takvimdeki gerçek günlerdir; bu uluslararası piyasada Actual/Actual olarak bilinen esastır. Örneğin yıllık %6,5 kuponlu ve 6 ayda bir ödeme yapan bir eurobond 15.10.2026'da alınıyorsa, önceki kupon 15.09.2026, sonraki kupon 15.03.2027'dir. Dönemsel oran %3,25, dönem 181 gün, geçen süre 30 gün olduğu için birikmiş faiz 3,25 × 30 ÷ 181 = %0,5387 olur. Temiz fiyat 98,50 ise kirli fiyat 99,0387'dir.
Yıllık efektif getiri nasıl hesaplanır?
Araç, alışta ödenen tutarı eksi, kuponları ve vadedeki anapara iadesini artı nakit akışı olarak gerçek tarihleriyle dizer. Bu akışların bugünkü değerini sıfıra eşitleyen yıllık bileşik orana yıllık efektif getiri denir; hesap, gün sayısını 365'e bölerek yapılır ve Excel'deki XIRR fonksiyonuyla aynı sonucu verir.
Efektif getiri, kupon oranından farklıdır. Nominalin altında alınan bir eurobondda vade sonunda ek kazanç oluşur ve getiri kupon oranını aşar; nominalin üzerinde alınanda ise tersi olur. Araç ayrıca iki yardımcı gösterge verir: Cari getiri, yıllık kuponun temiz fiyata oranıdır ve yalnızca kupon gelirini ölçer. Nominal yıllık getiri ise efektif getirinin kupon dönemine göre ifadesidir; piyasa ekranlarındaki "vadeye kadar getiri" rakamlarına daha yakındır.
Örnek: 10.000 USD nominal, %6,5 kupon
Vadesi 15.03.2030 olan, 6 ayda bir %3,25 kupon ödeyen bir Hazine eurobondunun 15.10.2026'da dört farklı temiz fiyattan alınmasını araçla hesapladık. Her durumda birikmiş faiz %0,5387, vadeye kadar alınacak toplam tutar (7 kupon ve anapara) 12.275,00 USD'dir:
| Temiz fiyat | Alış maliyeti | Vade sonu kâr | Cari getiri | Yıllık efektif getiri |
|---|---|---|---|---|
| 96,00 | 9.653,87 USD | 2.621,13 USD | %6,77 | %8,01 |
| 98,50 | 9.903,87 USD | 2.371,13 USD | %6,60 | %7,12 |
| 100,00 | 10.053,87 USD | 2.221,13 USD | %6,50 | %6,60 |
| 102,00 | 10.253,87 USD | 2.021,13 USD | %6,37 | %5,93 |
Tablo, fiyat ile getiri arasındaki ters ilişkiyi açıkça gösteriyor: Temiz fiyattaki 6 puanlık fark, yıllık getiride 2 puandan fazla değişime yol açıyor. Nominal değerden (100) alınan eurobondun efektif getirisi %6,60 çıkıyor; bunun nedeni yılda iki kez ödenen kuponun bileşik etkisidir.
Eurobond getirisinde vergi
Vergilendirme ihraççıya göre değişir ve getiriyi doğrudan etkiler. Bireysel yatırımcı için Eylül 2026 itibarıyla genel çerçeve şöyledir:
| Eurobond türü | Kupon faizinden stopaj | Beyan |
|---|---|---|
| T.C. Hazine eurobondu | Yok (%0) | 2026 geliri, stopajlı diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarıyla birlikte 400.000 TL'yi aşarsa beyan edilir |
| Türk şirket ve banka eurobondları (ihraç vadesi 1 yıldan kısa) | %7 | Aynı sınır aşılırsa beyan edilir |
| Türk şirket ve banka eurobondları (ihraç vadesi 1–3 yıl) | %3 | Aynı sınır aşılırsa beyan edilir |
| Türk şirket ve banka eurobondları (ihraç vadesi 3 yıl ve üzeri) | %0 | Aynı sınır aşılırsa beyan edilir |
Şirket eurobondlarında stopajı faizi ödeyen ihraççı keser ve oran, kalan vadeye değil eurobondun ilk çıkarıldığı andaki vadesine göre belirlenir. Anaparadaki kur farkı faiz geliri sayılmaz. Vadeden önce satışta oluşan alım-satım kazancı ise stopaja tabi değildir, Türk lirası üzerinden hesaplanır ve kendi kurallarıyla beyan edilir; bu araç o kazancı hesaplamaz. Bu genel bilgilerdir; kendi durumunuz için mali müşavirinize ya da aracı kurumunuza danışın.
Nelere dikkat etmelisiniz?
- Kur riski: Getiri döviz cinsindendir. Türk lirası bazındaki sonuç, alış ve satış günlerindeki kura bağlıdır; dönüşüm için döviz hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
- Faiz riski: Piyasa faizleri yükselirse eurobond fiyatı düşer. Vadeden önce satmak zorunda kalırsanız hesaplanan getiriyi elde edemeyebilirsiniz.
- Kredi riski: Getiri, ihraççının kuponları ve anaparayı zamanında ödemesine bağlıdır.
- Masraflar: Alım-satım fiyat farkı (spread), komisyon ve saklama ücretleri hesaba dahil değildir.
- Yeniden yatırım: Efektif getiri, alınan kuponların aynı oranla değerlendirilebileceğini varsayar.
Bu araç bir hesaplama yardımcısıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Türk lirası cinsinden tahviller için tahvil hesaplama, kısa vadeli seçenekler için bono hesaplama ve vadeli mevduat faizi hesaplama, düzensiz nakit akışları için iç verim oranı hesaplama araçlarına göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Eurobondun temiz ve kirli fiyatı arasındaki fark nedir?
Temiz fiyat, son kupondan bu yana biriken faizi içermeyen kotasyon fiyatıdır. Kirli fiyat bu birikmiş faizi de içerir ve alışta fiilen ödediğiniz tutarı belirler. Kupon gününde birikmiş faiz sıfırlandığı için iki fiyat eşitlenir.
Birikmiş faiz nasıl hesaplanır?
Dönemsel kupon oranı, önceki kupondan alış tarihine kadar geçen gün sayısıyla çarpılır ve kupon dönemindeki toplam gün sayısına bölünür. Günler takvimdeki gerçek günlerdir (Actual/Actual).
Eurobond getirisi yıllık bazda nasıl hesaplanır?
Alış tutarı, kuponlar ve anapara iadesi gerçek tarihleriyle bir nakit akışı olarak dizilir; bu akışı sıfırlayan yıllık bileşik oran efektif getiridir. Hesap, Excel'deki XIRR fonksiyonuyla aynıdır.
Hazine eurobondunun kupon faizinden vergi kesilir mi?
Hazine eurobondlarının faizinden stopaj kesilmez. 2026'da elde edilen faiz, stopajlı diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarıyla birlikte 400.000 TL'yi aşarsa yıllık beyanname ile beyan edilir.
Eurobondu vadeden önce satarsam ne olur?
Satış günündeki piyasa fiyatı ve o güne kadar birikmiş faiz üzerinden tutar alırsınız. Faizler alıştan sonra yükseldiyse fiyat düşmüş olabilir. Alım-satım kazancı kupon faizinden ayrı kurallarla vergilendirilir.