Birikim Hesaplama

Birikim hesaplama aracı nasıl kullanılır?

Önce sorunuzu seçin: düzenli birikimle nereye ulaşacağınızı mı, bir hedefe ne zaman varacağınızı mı, yoksa hedef için her dönem ne kadar ayırmanız gerektiğini mi öğrenmek istiyorsunuz? Ardından birikim sıklığını (aylık, haftalık ya da yıllık), varsa bugünkü birikiminizi ve beklediğiniz yıllık reel getiriyi girin; araç sonucu ve dönem dönem birikim tablosunu hemen gösterir.

Seçtiğiniz hesaba göre yalnızca gereken alanlar gösterilir. "Ulaşacağım tutar" hesabı dönemlik birikim ve süreyle, "Ne zaman ulaşırım?" hesabı dönemlik birikim ve hedefle, "Ne kadar biriktirmeliyim?" hesabı ise süre ve hedefle çalışır. Süre, birikim sıklığıyla aynı birimdedir: aylık birikimde ay, haftalıkta hafta, yıllıkta yıl sayısı girilir.

Düzenli birikim nasıl büyür?

Düzenli birikim iki kaynaktan büyür: her dönem eklediğiniz para ve biriken tutarın kazandığı getiri. İlk yıllarda büyümenin neredeyse tamamı kendi katkınızdan gelir; süre uzadıkça getirinin payı artar, çünkü getiri de getiri kazanmaya başlar.

Araç her dönemi şu sırayla işler: dönem başındaki varlık o dönemin getirisini kazanır, dönem sonunda da yeni birikim eklenir. Bu yüzden ilk dönemde yalnızca mevcut birikiminiz getiri kazanır; ilk ay yatırdığınız para, ikinci aydan itibaren çalışmaya başlar.

Hesaplama hangi formülle yapılıyor?

Her dönem için bakiye bir önceki bakiyenin getirisiyle büyütülür ve üzerine dönemlik birikim eklenir:

• Dönem oranı (i): Aylık birikimde yıllık oran ÷ 12, haftalıkta yıllık oran × 7 ÷ 365, yıllıkta yıllık oranın kendisi
• Dönem sonu bakiye: Bakiye(k) = Bakiye(k−1) × (1 + i) + Dönemlik birikim; başlangıç bakiyesi mevcut birikiminizdir
• Gereken dönemlik birikim: (Hedef − Mevcut × (1 + i)ⁿ) × i ÷ ((1 + i)ⁿ − 1); getiri sıfırsa (Hedef − Mevcut) ÷ n
• Hedefe ulaşma süresi: Bakiyenin hedefi ilk kez aştığı dönem

Sonuçlar ve tablo kuruş hassasiyetinde gösterilir. Tablodaki tarihler, hesaplamayı yaptığınız günden itibaren dönem dönem ilerler; böylece hedefinize hangi ay ulaşacağınızı da görürsünüz.

Örnek hesaplama

Her ay 5.000 TL biriktiren ve yıllık %3 reel getiri bekleyen birini düşünelim. Araçla hesaplanan birkaç senaryo:

Son iki satır zamanın gücünü açıkça gösteriyor: hedefi beş yıl ertelemek aylık yükü yarıdan fazla azaltıyor, çünkü hem katkılar daha uzun süreye yayılıyor hem de getirinin payı büyüyor.

Reel getiri nedir, neden reel değerle hesaplanır?

Reel getiri, enflasyondan arındırılmış getiridir; paranızın satın alma gücünün yılda ne kadar arttığını gösterir. Nominal getiri ve enflasyon biliniyorsa yaklaşık olarak şöyle bulunur: Reel getiri = (1 + nominal getiri) ÷ (1 + enflasyon) − 1. Örneğin yıllık %40 nominal getiri ve %30 enflasyonda reel getiri yaklaşık %7,7'dir.

Araç hesabı reel değerlerle yaptığı için sonuçları bugünkü fiyatlarla okuyabilirsiniz. 500.000 TL'lik hedef, "bugün 500.000 TL'ye alınabilen şey" anlamına gelir; enflasyon nedeniyle ileride nominal olarak daha büyük bir tutara karşılık gelecektir. Bu yaklaşım, yüksek enflasyon döneminde hedefleri gerçekçi tutmanın en pratik yoludur. Hedefinize enflasyonu eklemek istiyorsanız aylık katkınızı da her yıl enflasyon oranında artırmayı planlayın. Nominal getiriniz ile enflasyonu karşılaştırmak için reel getiri hesaplama, fiyatların ne kadar değiştiğini görmek için enflasyon hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz.

Sonucu etkileyen etkenler

• Başlama zamanı: Aynı toplam katkıyla erken başlayan kişi, getirinin daha uzun süre bileşmesi sayesinde daha fazla birikir.
• Birikim sıklığı: Aynı yıllık tutarı aylık yatırmak, yıl sonunda tek seferde yatırmaktan daha fazla getiri üretir. 5 yıl boyunca yılda 60.000 TL yatırmak %3 reel getiriyle 318.548,15 TL ederken, aynı parayı ayda 5.000 TL olarak yatırmak 323.233,56 TL eder.
• Mevcut birikim: Başlangıçta yatırılan her tutar ilk günden getiri kazanır; küçük bir başlangıç birikimi bile hedef süresini belirgin biçimde kısaltır.
• Getiri varsayımı: Uzun vadede yüksek reel getiri varsaymak planı olduğundan kolay gösterir. İhtiyatlı bir oranla başlayıp sonucu daha yüksek oranlarla karşılaştırmak daha sağlıklıdır.

Nelere dikkat etmelisiniz?

Hesap, getirinin her dönem sabit kaldığını varsayar. Gerçekte mevduat faizleri, fon getirileri ve enflasyon dalgalanır; planınızı yılda bir gözden geçirmeniz iyi olur. Vergi, stopaj ve işlem masrafları da hesaba dahil değildir; bir vadeli mevduatın net getirisini görmek için vadeli mevduat faizi hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Tek seferlik bir tutarın faizle büyümesini hesaplamak için faiz hesaplama, geçmişteki birikiminizin yıllık ortalama ne hızla büyüdüğünü bulmak için bileşik büyüme hesaplama aracı uygundur. Diğer tüm araçlara hesaplama araçları sayfasından, borç ve kredi planlamasına dair bilgilere kredi rehberinden ulaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Her ay ne kadar biriktirirsem hedefime ulaşırım?

"Hedefim için ne kadar biriktirmeliyim?" seçeneğini işaretleyip hedef tutarı, süreyi, mevcut birikiminizi ve beklediğiniz reel getiriyi girin. Araç, hedefi tam o sürede tutturmak için gereken dönemlik tutarı hesaplar.

Reel getiri oranını bilmiyorsam ne girmeliyim?

Emin değilseniz 0 girin; sonuç, paranızın yalnızca enflasyon kadar değer kazandığı ihtiyatlı bir senaryoyu gösterir. Ardından %2–3 gibi ılımlı oranlarla sonucun nasıl değiştiğine bakabilirsiniz.

Birikime ilk ay getiri işler mi?

Araç, birikimin her dönemin sonunda yatırıldığını varsayar. Bu yüzden ilk dönemde yalnızca mevcut birikiminiz getiri kazanır; ilk ay yatırdığınız tutar ikinci dönemden itibaren getiri üretir.

Enflasyon bu hesaba neden ayrıca eklenmiyor?

Hesap reel getiriyle, yani enflasyon zaten düşülmüş bir oranla yapılır. Bu nedenle sonuçlar bugünkü alım gücüyle ifade edilir ve ayrıca enflasyon eklemeye gerek kalmaz.

Haftalık birikim aylık birikimden daha mı avantajlı?

Aynı yıllık tutarda daha sık birikim, paranın daha erken getiri kazanmaya başlaması nedeniyle biraz daha yüksek sonuç verir. Ancak fark genellikle küçüktür; asıl belirleyici olan birikimin düzenli sürdürülmesidir.