Reel getiri hesaplama aracı nasıl kullanılır?
Yatırdığınız tutarı, vade sonunda ya da satışta elinize geçen tutarı ve iki tarihi girin. Araç aradaki enflasyonu TÜİK verisiyle hesaplar, yatırımınızın enflasyonla güncellenmiş karşılığını bulur ve paranızın satın alma gücünün ne kadar arttığını ya da azaldığını reel getiri oranı olarak gösterir.
Döviz, altın ya da hisse gibi miktarla alınan yatırımlarda "Döviz, altın ya da adetli yatırım" seçeneğini kullanın: aldığınız miktarı, birim alış fiyatını ve satış fiyatını girersiniz; araç tutarları kendisi hesaplar. Enflasyon ölçüsü olarak TÜFE, Yİ-ÜFE, ikisinin ortalaması ya da kendi belirlediğiniz bir oran seçilebilir.
Nominal getiri ile reel getiri arasındaki fark nedir?
Nominal getiri, cebinize giren paradaki artıştır; reel getiri ise bu artışın enflasyondan arındırılmış hâlidir. 100.000 TL'lik mevduat bir yılda 135.000 TL olduysa nominal getiri %35'tir. Aynı dönemde fiyatlar %31,51 arttıysa, paranızla alabileceğiniz mal ve hizmet miktarı yalnızca yaklaşık %2,66 artmıştır.
Reel getiri şu formülle bulunur (Fisher eşitliği):
- Reel getiri oranı = (1 + nominal getiri) / (1 + enflasyon) − 1
- Enflasyona göre güncellenmiş yatırım = Yatırım tutarı × (1 + enflasyon)
- Reel getiri (TL) = Vade sonu tutarı − Güncellenmiş yatırım
Sık yapılan bir hata, nominal getiriden enflasyonu çıkarmaktır. Düşük enflasyonda bu yaklaşım kabaca doğrudur, ancak yüksek enflasyonda sonucu belirgin biçimde saptırır: %35 − %31,51 = %3,49 bulunur, oysa doğru reel getiri %2,66'dır.
Örnek hesaplama: bir yıllık yatırımlar enflasyonu yendi mi?
31 Ağustos 2025'te yatırılan 100.000 TL ile 31 Ağustos 2026'da elde edilen tutarları araçla karşılaştırdık. Bu dönemde TÜFE %31,51, Yİ-ÜFE %27,95 arttı.
| Vade sonu tutarı | Enflasyon ölçüsü | Güncellenmiş yatırım | Reel getiri | Reel getiri oranı |
|---|---|---|---|---|
| 135.000 TL | TÜFE | 131.507,34 TL | 3.492,66 TL | %2,66 kâr |
| 128.000 TL | TÜFE | 131.507,34 TL | −3.507,34 TL | %2,67 zarar |
| 135.000 TL | Yİ-ÜFE | 127.946,02 TL | 7.053,98 TL | %5,51 kâr |
İkinci satır önemli bir noktayı gösteriyor: yatırım %28 kazandırmış görünse de enflasyonun altında kaldığı için satın alma gücü azalmış. Üçüncü satır ise seçilen enflasyon ölçüsünün sonucu nasıl değiştirdiğini gösteriyor; bireysel birikimler için genellikle TÜFE daha anlamlı bir ölçüdür.
Döviz ve altın yatırımında reel getiri
Döviz ya da altın alıp sattığınızda getiri, kurdaki ya da fiyattaki değişimden gelir. Araç alınan miktarı alış fiyatıyla, satıştaki miktarı satış fiyatıyla çarpar ve sonucu TL üzerinden enflasyonla karşılaştırır. Döviz hesabı faiz ya da altın hesabı kâr payı kazandıysa "Satıştaki miktar" alanına vade sonundaki miktarı yazın.
Örneğin 31 Ağustos 2025'te 1.000 dolar, TCMB'nin Ağustos 2025 ortalama alış kuru olan 40,7283 TL'den alınıp bir yıl sonra Ağustos 2026 ortalaması 47,7388 TL'den satılsaydı nominal getiri %17,21 olurdu. Aynı dönemde TÜFE %31,51 arttığı için reel getiri %10,87 zarardır; dolar yatırımı bu dönemde TL'deki fiyat artışının gerisinde kalmıştır.
Gerçek hesabınızda bankanın ya da kuyumcunun size uyguladığı fiyatları girin. Alışta satış fiyatını ödeyip satışta alış fiyatını aldığınız için aradaki makas getiriyi doğrudan düşürür; ortalama kurla yapılan hesaplar bu maliyeti göstermez.
Ay içindeki tarihlerde enflasyon nasıl hesaplanır?
TÜİK endeksi aylık yayımlar; yatırımınız ise ayın herhangi bir günü başlayıp bitebilir. Araç, her ayın endeksini o ayın son gününün fiyat düzeyi kabul eder ve ay içindeki bir gün için önceki ayın endeksinden bu ayın endeksine günlere orantılı geçer.
Örneğin 15 Ocak 2024 için endeks, Aralık 2023 endeksi ile Ocak 2024 endeksi arasında ayın 15/31'ine denk gelen noktadır. Böylece yatırımın yalnızca elde tutulduğu günlerin enflasyonu hesaba katılır; 15 Ocak 2024 – 15 Ocak 2025 dönemi için TÜFE artışı %43,25 bulunur. Satış tarihi, TÜİK'in henüz açıklamadığı bir aya düşerse araç tahmin yapmaz ve verinin açıklanma tarihini söyler.
Sonucu etkileyen etkenler
- Vergi ve masraflar: Mevduatta stopaj, fonlarda yönetim ücreti, hisse ve dövizde işlem masrafı getiriyi azaltır. Net reel getiri için vade sonu tutarına kesintiler sonrası elinize geçen tutarı yazın; brüt faizi hesaplamak için vadeli mevduat faizi hesaplama aracına bakabilirsiniz.
- Süre: Bir yıldan uzun yatırımlarda araç, toplam reel getirinin yanında yıllık ortalama reel getiriyi de gösterir; farklı sürelerdeki yatırımları bu oranla karşılaştırmak daha adildir.
- Enflasyon ölçüsü: TÜFE hane harcamalarını, Yİ-ÜFE üretici fiyatlarını ölçer. Kendi harcama sepetiniz resmî ortalamadan farklıysa "Kendi enflasyon oranım" seçeneğiyle dönemin toplam enflasyonunu elle girebilirsiniz.
Nelere dikkat etmelisiniz?
Reel getiri geçmişe dönük bir ölçüdür; bir yatırımın gelecekte enflasyonu yenip yenmeyeceğini göstermez. Farklı yatırımları karşılaştırırken aynı tarihleri ve aynı enflasyon ölçüsünü kullanın.
İki tarih arasındaki enflasyonu ayrıca görmek için enflasyon hesaplama, eski bir tutarın bugünkü değeri için parasal değer hesaplama, faizin bileşik etkisi için faiz hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Tüm araçlar hesaplama araçları sayfasında; borçlanma maliyetleri için kredi rehberimize göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Reel getiri nasıl hesaplanır?
Vade sonundaki tutarın yatırım tutarına oranı, dönemin enflasyon çarpanına bölünür ve 1 çıkarılır: (1 + nominal getiri) / (1 + enflasyon) − 1. Sonuç pozitifse yatırım enflasyonu yenmiş, negatifse satın alma gücü kaybı olmuştur.
Mevduat faizim enflasyonu yendi mi?
Hesaba yatırdığınız tutarı, vade sonunda stopaj sonrası elinize geçen tutarı ve iki tarihi girin. Reel getiri oranı sıfırın üzerindeyse mevduat getirisi aynı dönemdeki TÜFE artışını geçmiştir.
Nominal getiriden enflasyonu çıkarmak neden yanlış?
Çıkarma yöntemi yalnızca düşük oranlarda yaklaşık sonuç verir. Yüksek enflasyonda doğru sonuç bölme ile bulunur; örneğin %35 nominal getiri ve %31,51 enflasyonda reel getiri %3,49 değil %2,66'dır.
Döviz yatırımımın reel getirisini nasıl hesaplarım?
"Döviz, altın ya da adetli yatırım" seçeneğinde aldığınız döviz miktarını, alış ve satış kurunu girin. Araç TL tutarlarını bulur ve bu tutarları TL enflasyonuyla karşılaştırır.
Hangi enflasyon ölçüsünü seçmeliyim?
Bireysel birikim ve harcama gücünü ölçmek için TÜFE en uygun seçenektir. Ticari bir yatırımı ya da üretim maliyetlerine bağlı bir geliri değerlendiriyorsanız Yİ-ÜFE'yi de kontrol etmek faydalı olur.