Kredi Borcu Ne Zaman İcraya Düşer? Gecikmede Adım Adım Süreç

Kredi borcunun kaç gün sonra icraya düşeceğine dair kanunda sabit bir gün sayısı yoktur. Taksitli bir tüketici kredisinde bankanın borcun tamamını isteyebilmesi için art arda en az iki taksitin ödenmemesi ve size en az 30 gün süre veren bir muacceliyet uyarısı gönderilmesi gerekir; bu süre de sonuçsuz kalırsa banka icra takibi başlatabilir. Bu sıralama nedeniyle ilk ödenmeyen taksitten sonra icra en erken yaklaşık iki ay sonra gündeme gelebilir; bankanın kararına göre daha geç de gelebilir.

Aşağıda gecikmenin ilk gününden haciz aşamasına kadar her adımı, dayandığı kuralla birlikte ve örnek bir hesapla anlatıyoruz. Yazı genel bilgi verir; kendi dosyanız için bir avukata danışmanızı öneririz.

Kredi taksiti gecikince ilk günlerde ne olur?

Taksit ödeme gününde ödenmezse gecikme faizi işlemeye başlar. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği'ne göre gecikme faizi, sözleşmedeki akdi faizin en fazla %30 fazlası olabilir ve geç ödenen taksitin içindeki anapara üzerinden, geciken gün sayısıyla hesaplanır. Faizin üzerine vergiler eklenir. 6502 sayılı Kanun, temerrüt hâlinde de tüketici işlemlerinde bileşik faiz uygulanmasını yasaklar.

Bu aşamada banka genellikle SMS ve telefonla hatırlatma yapar. Gecikme ayrıca kredi kayıtlarınıza bildirilir; kısa sürede kapatılsa bile ödeme geçmişinizde görünür. Kendi kredinizde gecikmenin maliyetini kredi gecikme faizi hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Kredi borcu ne zaman muaccel olur?

Muacceliyet, vadesi gelmemiş taksitlerin de hemen ödenmesi gereken borç hâline gelmesidir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre banka bu hakkı ancak üç koşulla kullanabilir:

1. Sözleşmede borcun tamamını isteme hakkını saklı tutmuş olmalı.
2. Siz birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düşmüş olmalısınız.
3. Banka size en az 30 gün süre vererek muacceliyet uyarısında bulunmalı.

Konut kredisinde de aynı kurallar geçerlidir. Önemli bir ayrıntı: Kanuna göre muaccel kılınan taksitlerin hesabında faiz, komisyon ve benzeri masraflar dikkate alınmaz. Yani borcun tamamı istendiğinde, gelecekteki taksitlerin içindeki faizi ödemezsiniz; kalan anapara ve vadesi geçmiş taksitler istenir.

Bu kural belirli süreli, yani taksitli krediler için yazılmıştır. Kredi kartı ve ek hesap gibi belirsiz süreli ürünlerde süreç ağırlıkla sözleşmeye ve kart mevzuatına göre işler.

Örnek: İki taksit gecikirse borç ne kadar olur?

Varsayımsal bir örnek: 100.000 TL ihtiyaç kredisini 36 ay vadeyle, aylık %3,50 akdi faizle ve faize eklenen %15 KKDF ile %15 BSMV ile kullandığınızı düşünün. Aylık taksit yaklaşık 5.698,38 TL'dir. İlk 12 taksiti ödediniz, 13. ve 14. taksit ödenmedi.

Tablo iki şeyi gösterir. Birincisi, gecikmeyi erken kapatırsanız ek maliyet sınırlı kalır. İkincisi, muacceliyetten sonra gecikme faizi kural olarak vadesi gelmiş sayılan anaparanın tamamı üzerinden işler: Bu örnekte 82.190 TL'ye aylık %4,55 ve vergiler eklendiğinde borç her ay yaklaşık 4.860 TL büyür.

Kredi borcu ne zaman icraya düşer?

Muacceliyet uyarısındaki süre dolduktan sonra banka icra takibine başlayabilir; ne zaman başlayacağı bankanın kararıdır. Uygulamada dosya önce bankanın idari takip birimine, ardından avukatlarına geçebilir; buna halk arasında "kanuni takibe düşmek" denir. Bazı bankalar alacağı bir varlık yönetim şirketine de satabilir.

Mevzuatta 90 gün de önemli bir eşiktir. BDDK'nın kredilerin sınıflandırılmasına ilişkin yönetmeliğine göre anapara veya faizi 90 günden fazla geciken krediler "donuk alacak" sayılır. Findeks'e göre de son ödeme tarihinin üzerinden 90 gün geçmiş ödenmemiş bir borç varsa kredi notu hesaplanamaz.

İcra takibi adım adım nasıl işler?

Banka icra dairesine takip talebiyle başvurur ve ödeme emri size gönderilir. İcra ve İflas Kanunu'na göre:

• 7 gün: Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borcu ödemeniz ya da itiraz etmeniz gerekir.
• İtiraz: Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Banka, itirazın kaldırılması ya da iptali için mahkemeye başvurabilir.
• Mal beyanı: İtiraz etmezseniz aynı 7 gün içinde mal beyanında bulunmanız istenir.
• Kesinleşme ve haciz: Süre sonuçsuz geçerse takip devam eder ve haciz istenebilir.
• Masraflar: Takip masrafları ve kanuni vekâlet ücreti borçluya yüklenir.

Hakkınızda başlatılmış bir takip olup olmadığını e-Devlet'teki Adalet Bakanlığı "İcra Dosyası Sorgulama" hizmetinden kontrol edebilirsiniz. Konut kredisi gibi ipotekli kredilerde kanun, bankaya ipoteğin paraya çevrilmesi ya da haciz yoluyla takip seçeneği tanır.

Kredi borcu için nelere haciz konabilir?

Maaş, İcra ve İflas Kanunu'nun 83. maddesine göre borçlu ve ailesinin geçimi için gereken tutar düşüldükten sonra haczedilebilir; haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Örneğin net maaşı 40.000 TL olan birinde dörtte bir, aylık 10.000 TL eder. Yukarıdaki örnekte bu kesintinin yaklaşık yarısı her ay işleyen gecikme faizine gider; borç bu yüzden beklenenden yavaş azalır.

• Emekli maaşı: 5510 sayılı Kanun'a göre SGK aylıkları nafaka ve SGK alacakları dışında haczedilemez; borçlunun muvafakati olmadan haciz talebi reddedilir.
• Önceden verilen onay: Kredi sözleşmesinde "maaşım haczedilebilir" türünden önceden verilen onaylar kanunen geçersizdir.
• Ev eşyası: Para ve değerli eşya hariç, ailenin ortak kullandığı ev eşyası haczedilemez.
• Diğer mallar: Kanunda sayılan istisnalar (örneğin borçlunun haline uygun evi) dışında banka hesaplarındaki para, araç ve taşınmaz gibi mallar haczedilebilir.

İcraya düşmemek için neler yapabilirsiniz?

En etkili yol, iki taksit gecikmeden bankayla konuşmaktır. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği, temerrüt sonrası ödemenin ertelenmesi ya da borcun yeniden yapılandırılması için ayrı bir sözleşme yapılabileceğini öngörür; teklif yapıp yapmamak bankanın takdirindedir.

1. Gecikmeyi küçükken kapatın: Tek bir taksiti ödemek, muacceliyet koşulunun oluşmasını engeller.
2. Yazılı ödeme planı isteyin: Vadeyi uzatma ya da erteleme teklifini faiz ve toplam geri ödemesiyle birlikte yazılı alın.
3. Yeniden finansmanı hesaplayın: Mevcut krediyi yeni bir krediyle kapatmanın maliyetini kredi yapılandırma hesaplama aracıyla karşılaştırın.
4. Kayıtlarınızı izleyin: Hangi bilginin bankalara yansıdığını kredi güven raporu sayfamızda anlatılan yollarla kontrol edin.
5. Ödeme emrini bekletmeyin: Tebligat geldiyse 7 günlük süre işler; itiraz gerekçeniz varsa bir avukata danışın.

Sıkça sorulan sorular

Kredi borcu ödenmezse ne olur?

Önce gecikme faizi işler ve gecikme kredi kayıtlarınıza yansır. Art arda iki taksit ödenmez ve 30 günlük uyarı süresi de sonuçsuz kalırsa banka borcun tamamını isteyebilir, ardından icra takibi başlatabilir. İcrada maaş, banka hesabı ve bazı mallar haczedilebilir.

Tek taksit gecikirse icraya düşer mi?

Taksitli tüketici kredisinde tek taksitin gecikmesi, borcun tamamının istenmesi için yeterli değildir; kanun art arda en az iki taksit ve 30 günlük süre arar. Yine de tek gecikme bile gecikme faizine ve kayıtlara yansır.

Ödeme emrine itiraz etmek borcu siler mi?

Hayır. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur, ancak borç ortadan kalkmaz; banka itirazın kaldırılması ya da iptali için mahkemeye gidebilir. Haklı bir itiraz gerekçeniz yoksa bu yol masrafları artırabilir.

Borç varlık yönetim şirketine satılırsa ne değişir?

Borç ortadan kalkmaz; alacak hakkı varlık yönetim şirketine geçer ve ödeme ya da ödeme planı görüşmesini artık o şirketle yaparsınız. Findeks'e göre son 12 ay içinde varlık yönetim şirketine devredilmiş bir hesabınız varsa kredi notunuz hesaplanamaz; borç kapandıktan sonra da kayıt 10 yıl boyunca risk raporunda görünür. Size ulaşan şirketin gerçekten alacağı devralan şirket olduğunu, ödeme yapmadan önce bankanızdan teyit edin.

Kefil ne zaman sorumlu olur?

6502 sayılı Kanun'a göre tüketici işlemlerinde alınan şahsi teminatlar adi kefalet sayılır. Adi kefalette alacaklı kefile, kural olarak asıl borçludan tahsil yolları sonuçsuz kaldıktan sonra başvurabilir. Kefil olarak ödeme talebi aldıysanız bir avukata danışın.

İcradaki borç ödenince sicil düzelir mi?

Borcun kapandığı bilgisi kayıtlara yansır, ancak Findeks'e göre yasal takipteki bir borç kapandıktan sonra 10 yıl boyunca risk raporunda görünmeye devam eder. Düzenli ödemelerle notunuz zamanla toparlanabilir.