Kredi Çekmek Haram mı? Diyanet'in Görüşü ve Faizsiz Alternatifler

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun yayımlanmış görüşlerine göre faizli kredi sözleşmesi dinen haramdır; Kurul, ev veya araba almak için faizli kredi kullanmayı da caiz görmez. Buna karşılık Kurul, katılım bankalarının belirli şartlara uygun yaptığı murabaha gibi işlemleri ve şartlarına uygun tasarruf finansman sistemini caiz kabul eder.

Bu yazı dinî bir hüküm vermez; Kurul'un resmî sitesinde ve Diyanet'in açıklamalarında yer alan görüşleri aktarır. Ardından faizsiz seçeneklerin nasıl işlediğini ve maliyetlerini nasıl karşılaştırabileceğinizi anlatır. Kendi durumunuza özel bir soru için Diyanet'in 190 Fetva Hattı'nı arayabilir ya da Kurul'un sitesindeki "Dinî Soru Sor" hizmetini kullanabilirsiniz.

Diyanet'e göre kredi çekmek haram mı?

Din İşleri Yüksek Kurulu, 24 Haziran 2026 tarihli fetvasında İslam'da faiz içeren kredi işlemlerinin kesin olarak yasaklandığını hatırlatır ve açık bir ayrım yapar: "müşterinin yaptığı faizli kredi sözleşmesi haram" iken, krediyle alınan malı satan kişinin yaptığı satış sözleşmesi dinen meşrudur. Satıcı, faizli işleme yönlendirmediği, aracılık etmediği veya kefil olmadığı sürece bu krediden sorumlu tutulmaz.

Kurul'un görüşü yeni değildir. Diyanet'in 15 Ocak 2020 tarihli basın açıklamasında da Kurul'un konut veya araç satın almak için faizli kredi kullanmayı caiz görmediği açıkça belirtilir. Kurul, 2020'de yayımladığı bir başka fetvada faizli krediye kefil olmanın ya da aracılık etmenin de caiz olmadığını ifade eder.

Diyanet'in tanıdığı istisnalar var mı?

Diyanet'in 2020 açıklaması iki özel durumu ayrıca ele alır:

• TOKİ Sosyal Konut Projesi: Kurul, kirayla geçinmekte zorlanan ve faizsiz borç bulamayan alt ve orta gelirli vatandaşlara yönelik bu projeden yararlanmayı faizli işlem kapsamında değerlendirmemiştir. Gerekçe, devletin burada borçtan kâr amacı gütmemesidir.
• Devlet teşvik kredileri: Yatırım, istihdam ve kalkınma amacıyla verilen teşvik kredilerinin şartlarına uygun kullanılmasının caiz olduğu belirtilmiştir.

Aynı açıklamada Kurul, bu görüşlerin devlet bankalarından alınan faizli kredilerin caiz olduğu anlamına gelmediğini de vurgular.

İlahiyatçılar arasında, konut gibi temel ihtiyaçların "zaruret" hükmünde sayılıp sayılamayacağını tartışan farklı görüşler de bulunuyor; örneğin Hayreddin Karaman 2018'de yayımlanan yazılarında belirli koşullarda bu yönde görüş bildirmiştir. Bu yazıda Türkiye'nin resmî din hizmetleri kurumu olan Diyanet'in görüşünü esas alıyoruz.

Katılım bankası finansmanı nasıl işler?

Katılım bankaları da BDDK'nın denetimindeki bankalardır; Eylül 2026 itibarıyla BDDK'nın banka listesinde 10 katılım bankası yer alıyor. Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik, bu bankaların fon kullandırma yöntemlerini ayrıca düzenler: satım (murabaha gibi), kiralama, ortaklık ve vekâlet yöntemleri.

İki kural farkı belirgin kılar:

• Katılım bankaları gelir elde etmek amacıyla müşteriye nakit finansman sağlayamaz. Finansman, bir malın ya da hizmetin alımına bağlanır.
• Satım yöntemlerinde ödeme satıcıya banka üzerinden yapılır ve alım-satım belgesi bankada saklanır.

Kurul'un 19 Aralık 2018 tarihli fetvasına göre murabahada önemli olan, malın önce katılım bankasına satılması, faturanın bankaya kesilmesi ve ardından ayrı bir akitle müşteriye vadeli satılmasıdır. Bu mümkün değilse banka müşteriye yazılı vekâletname vermeli ve sözleşmeye malın banka tarafından satıldığını belirten bir ifade eklenmelidir. Kurul'a göre kâr payı oranının faiz oranına yakın ya da eşit olması işlemi faize dönüştürmez; ancak bankanın işlemlerini araştırmak, o bankayla çalışan kişinin sorumluluğundadır.

Tüketici hakları açısından fark yoktur: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, katılım bankalarını da kapsar ve kâr payı dikkate alınarak uygulanır.

Kâr payı ile faiz arasındaki fark ne?

Konut, taşıt ve ihtiyaç için faizsiz seçenekler

Konut: Katılım bankaları konut finansmanı sunar. BDDK'nın kredi/değer oranları bankalar için geçerli olduğundan peşinat kuralları klasik konut kredisiyle aynıdır; güncel oranları konut kredisi faiz oranları sayfamızdaki haftalık tabloda karşılaştırabilirsiniz.

Taşıt: Katılım bankalarının taşıt finansmanında da BDDK'nın fatura değerine göre vade ve kredi oranı sınırları uygulanır.

İhtiyaç: Katılım bankası nakit vermez; eşya, eğitim ya da sağlık hizmeti gibi belirli bir alımı finanse eder.

Tasarruf finansman sistemi: 6361 sayılı Kanun'a göre bu sözleşmeler "faizsiz finansman esaslarına göre" düzenlenir. Sözleşmeyi imzaladıktan sonraki 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilirsiniz; şirket organizasyon ücreti dahil ödediğinizin tamamını iade eder. Kurul, 10 Aralık 2025 tarihli fetvasında sistemi şu şartlarla caiz görmüştür: şirket organizasyon ücreti dışında ücret almamalı, katılımcının yatırdığı ile aldığı tutar denk olmalı, finansman şirketin özkaynağından değil havuzdaki birikimden sağlanmalı ve teslimattan sonraki gecikmelerde enflasyon farkı dışında fazlalık istenmemelidir. Şirketin BDDK'nın tasarruf finansman şirketleri listesinde olup olmadığını mutlaka kontrol edin.

"Faizsiz kredi kampanyası" katılım finansmanıyla aynı mı?

Hayır. Klasik bankaların "sıfır faizli" kampanyaları, akdi faizi sıfır olan bir ödünç sözleşmesidir; katılım bankacılığındaki gibi bir alım-satım modeli değildir. Tutar ve vade kampanya koşullarıyla sınırlıdır. Faiz sıfır olduğunda faize eklenen KKDF ve BSMV de oluşmaz, ancak bankalar kredi anaparasının binde 5'ine kadar tahsis ücreti alabilir. Sözleşmede gecikme hâlinde uygulanacak hükümler de yer alır. Bu tür kampanyaların dinî açıdan değerlendirilmesi için doğrudan Diyanet'e sormanız en sağlıklı yoldur.

Maliyeti nasıl karşılaştırmalı? Örnek hesap

Faiz ya da kâr payı, ürünün adı ne olursa olsun karşılaştırmanın doğru ölçüsü toplam geri ödeme ve yıllık maliyet oranıdır (YMO). Sözleşme öncesi bilgi formunda her ikisi de yazar.

Varsayımsal örnek: 100.000 TL, 12 ay vade.

• Teklif A (klasik ihtiyaç kredisi): Aylık akdi faiz %3,00. Faize %15 KKDF ve %15 BSMV eklenince aylık maliyet %3,90 olur. Taksit yaklaşık 10.593 TL, toplam geri ödeme yaklaşık 127.122 TL; YMO yaklaşık %58,3. 500 TL tahsis ücretiyle YMO yaklaşık %59,8'e çıkar.
• Teklif B (katılım bankası mal finansmanı): Bilgi formunda 12 × 10.416,67 TL, toplam 125.000 TL yazıyor. Aylık maliyet yaklaşık %3,61, YMO yaklaşık %53,1.

Bu örnekte B daha ucuzdur; ama tersi de olabilir. Oranın adına değil, aynı tutar ve vade için toplam geri ödemeye bakın. Teklifleri yıllık maliyet oranı hesaplama aracıyla karşılaştırabilir, ücretlerin etkisini kredi dosya masrafı hesaplama ile görebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Bankadan kredi çekmek günah mı?

Din İşleri Yüksek Kurulu'nun yayımlanmış görüşlerine göre faizli kredi sözleşmesi haramdır ve ev ya da araba için faizli kredi kullanmak caiz değildir. Kurul, TOKİ Sosyal Konut Projesi ve devlet teşvik kredileri için ayrı değerlendirme yapmıştır. Kişisel durumunuz için 190 Diyanet Fetva Hattı'na başvurabilirsiniz.

Faizsiz kredi caiz mi?

"Faizsiz" adı tek başına belirleyici değildir. Kurul, katılım bankalarının şartlarına uygun murabaha işlemlerini ve dört şartı sağlayan tasarruf finansman sistemini caiz görmüştür. Klasik bankaların sıfır faizli kampanyaları farklı bir üründür; koşullarını Diyanet'e sorarak değerlendirebilirsiniz.

Katılım bankasından ev almak caiz mi?

Kurul'un 2018 fetvasına göre malın önce bankaya satılıp faturanın bankaya kesilmesi, sonra bankanın müşteriye vadeli satması şartıyla murabahada dinen sakınca yoktur. Kurul, bankanın bu şartlara uyup uymadığını araştırmanın müşterinin sorumluluğunda olduğunu belirtir.

Kredi kartı kullanmak haram mı?

Kurul'un 2017 fetvasına göre taksitli satışta fiyatın peşine göre yüksek olması caizdir. Ancak akit bittikten sonra borcun banka tarafından vadeli olarak yeniden yapılandırılması faizli işlem sayılır. Ekstreyi her ay tam ödemek, faiz doğmasını önler; kart seçeneklerini kredi kartı sayfamızda inceleyebilirsiniz.

Kredi çeken birine kefil olmak caiz mi?

Kurul'un 2020 tarihli fetvasına göre faizli kredi alacak kişiye kefil olmak ya da aracılık etmek caiz değildir. Kurul, haram bir işleme destek olmayı da aynı kapsamda değerlendirir.

TOKİ'den krediyle ev almak caiz mi?

Diyanet'in 15 Ocak 2020 açıklamasına göre Kurul, TOKİ Sosyal Konut Projesi'nden yararlanarak ev sahibi olmayı faizli işlem kapsamında değerlendirmemiştir. Kurul bu görüşün diğer banka kredilerine genellenemeyeceğini ayrıca belirtmiştir.